door Ruud Mikkers DEN HAAG - Slobodan Milosevic (61) lacht minzaam als hij lichtelijk onderuit gezakt aanhoort voor welke misdaden in het voormalige Joegoslavië hij allemaal verantwoordelijk wordt gehouden. De aanklagers van het Joegoslavië-Tribunaal begonnen gisteren met het Kroatië- en Bosnië-deel van de aanklacht. Net als bij de Kosovo-zaak is Milosevic zich van geen kwaad bewust en presenteert hij zich als vredesstichter.

De Bosnische Azemina Moestafic laat een lijst zien met daarop de namen van vermiste familieleden. (Foto: REUTERS)

Twee weken geleden rondden de aanklagers van het Tribunaal onder leiding van Carla del Ponte het Kosovo-gedeelte van de zaak af. De rechtszaak tegen de oud-president van Joegoslavië ligt mede door de broze gezondheid van de verdachte achter op schema.

De aanklagers proberen nu aan te tonen dat Milosevic de hoofdverantwoordelijke is voor de misdaden die Serviërs in de oorlogen in Kroatië en Bosnië van 1991 tot 1995 pleegden. Hem zijn misdaden tegen de menselijkheid en oorlogsmisdaden ten laste gelegd. Voor Bosnië is hij, evenals voor Kosovo, aangeklaagd wegens volkerenmoord. De aanklagers hebben in totaal 177 getuigen opgeroepen onder wie Milosevic' voorganger als president van Joegoslavië Zoran Lilic.

De Britse aanklager Geoffrey Nice benadrukte in zijn openingswoord gisteren dat Milosevic niet alleen verantwoordelijk kan worden gehouden voor de misdaden in de voormalige Joegoslavische republieken. Toch zal de gecoördineerde verwoesting van Bosnische en Kroatische dorpen worden teruggevoerd op het leiderschap van Milosevic. Hij zou een belangrijke rol hebben gehad in de "gezamenlijke criminele onderneming" die als doel een Groot-Servië nastreefde. Nice: "De verdachte had de intentie om de Bosnische moslimbevolking geheel of gedeeltelijk te vermoorden om dat doel te bereiken."

Na de aanklagers mocht Milosevic, die zichzelf verdedigt omdat hij het hof niet erkent, een weerwoord geven. En dat deed hij zoals hij dat ook deed bij het Kosovo-gedeelte van de zaak: strijdbaar ontkent hij alle vermeende wandaden en zet hij juist de Serviërs neer als slachtoffer van (Amerikaans) imperialisme.

De oud-president is ervan overtuigd dat de Verenigde Staten en Duitsland in de jaren negentig de invloedssferen in Oost-Europa opnieuw probeerden te verdelen en daarbij konden ze de lastige Serviërs niet gebruiken. Ook de katholieke kerk zou een dubieuze rol hebben gespeeld door het - katholieke - Kroatië te steunen ten koste van de orthodoxe Serviërs.

Milosevic zei "het aantonen van leugens" als zijn grootste uitdaging te zien. Hij liet om zijn onschuld te bewijzen onder meer een videoband zien met verschillende fragmenten van (westerse) reportages die de rechters ervan moeten overtuigen dat hij destijds louter vrede nastreefde.

Hij gaf toe dat Serviërs de Bosnische Serviërs destijds hebben geholpen. "Maar is het een misdaad als Serviërs Serviërs helpen", stelde hij retorisch. "Alle drie de partijen hebben geleden in de oorlog, maar Serviërs nog op een veel grotere schaal. Wij zijn veroordeeld door de wereld."

Del Ponte kritiseerde 's ochtends de huidige machthebbers in Belgrado. Zij werken volgens haar willens en wetens de pogingen om het internationale recht te doen laten gelden, tegen. Vandaag gaat het proces verder.

zoek naar gerelateerde artikelen

vr 27 september 2002