door Theo Jongedijk BERLIJN - Het liefst zou Edmund Stoiber voorzitter zijn geworden van zijn favoriete voetbalclub FC Bayern, piloot op een verkeersvliegtuig, of arts in een groot ziekenhuis of professor in het strafrecht.

Zijn levensloop bracht hem echter in de politiek. Negen jaar geleden leek de meest talentvolle politicus van de Christlich Soziale Union (CSU) in het minister-presidentschap van de Freistaat Bayern zijn eindbestemming te hebben gevonden.

Stoiber noemde zijn functie in München "het mooiste ambt ter wereld". Met zijn zuidelijke tongval en uitgedost in Lederhose was de minister-president een Beier in optima forma. Hij maakte van zijn deelstaat de meest welvarende van Duitsland.

"Hier weggaan? Nee, dat doen we niet", sprak zijn vrouw Karin nog geen twee jaar geleden. Volgens Stoibers biograaf Peter Köpf bezwoer hij in 1997 zelf nóóit bondskanselier van Duitsland te willen worden. De 'eeuwige' kanselier Helmut Kohl zat toen nog stevig in het zadel en Stoiber voelde zich in München de koning te rijk. De uitlating leek niet meer dan logisch en politiek irrelevant.

Een andere Stoiber dan de conservatieve politicus die hij altijd was, heeft de afgelopen weken tijdens een afmattende tournee door de bondsrepubliek de Duitsers ervan proberen te overtuigen dat hij morgen hun stem waard is. Dat hij het land weer bergopwaarts wil brengen, waar het met Gerhard Schröder, de kanselier van de SPD, in sneltreinvaart bergafwaarts ging.

De nieuwe Edmund Stoiber is minder Beier dan voorheen en meer Duits dan ooit tevoren en wil dolgraag bondskanselier worden. "Uit hartstocht voor mijn vaderland", verkondigt Stoiber zijn ambitie om het land te gaan leiden. Dat Stoiber dus toch München voor Berlijn wil verruilen en het mooiste ambt van de wereld eraan wil geven, verklaart hij het kiezersvolk met de woorden: "Ik ga niet de gemakkelijkste weg. Ik doe het voor mijn land. Schröder moet worden weggestemd, zoals Helmut Kohl in 1998 ook met vier miljoen werklozen is weggestemd."

Het grote voorbeeld voor Edmund Stoiber is Franz Josef Strauss, die zijn voorganger was als minister-president van Beieren, maar ook zijn leermeester. Ook Strauss deed een gooi naar het bondskanselierschap, na zich aanvankelijk laatdunkend over het ambt te hebben uitgelaten.

"Ik ga liever ananassen kweken in Alaska dan dat ik bondskanselier word", sprak Strauss in 1979, kort voordat zijn partij hem voordroeg als kanselierskandidaat. Strauss werd verpletterend verslagen. De weerstand tegen een Beier bleek in het overige deel van het land te groot en de christen-democratische broeders en zusters van de CDU bleken maar half achter hun lijsttrekker te staan.

Stoiber heeft geleerd van de fouten van Strauss. Hij stelde zich pas kandidaat toen duidelijk was dat hij een gesloten partij van CDU/CSU achter zich zou krijgen en dat er een reële kans zou zijn om van Schröder te winnen.

Stoiber vindt weliswaar meer weerklank dan Strauss, maar hij wordt toch niet overal gezien als de redder des vaderlands. Op veel verkiezingsbijeenkomsten manifesteren zich 'Juso's', jonge socialisten, die hun politieke tegenstander uitjouwen, begeleiden met fluitconcerten, en zelfs bekogelen met eieren en rottend fruit.

Sinds Stoiber de nieuwe emigratiewet van het kabinet Schröder als verkiezingsonderwerp heeft geïntroduceerd, in een poging de negatieve peilingen van de afgelopen dagen toch bij te stellen met stemmen uit het rechtse spectrum, wordt hij uitgejouwd met de leus 'Nazi's raus'.

Het is de demonstranten ontgaan dat de kanselierskandidaat Stoiber minder conservatief handelt dan verwacht zou worden van een minister-president van Beieren. Vele voorbeelden bewijzen dat, maar twee ervan zijn significant.

De nieuwe Stoiber heeft in zijn competentieteam voor het onderwerp familiezaken een ongehuwde moeder van twee jonge kinderen aangesteld en hij ageert harder tegen belastingvoordeeltjes voor grote bedrijven dan zijn linkse opponent Schröder.

De Duitse kiezers staan dan ook voor een moeilijke keus.

Mochten de Duitsers morgen Stoiber als winnaar van de bondsdagverkiezingen uit de bus laten komen dan zullen zij de komende vier jaar worden geregeerd door een 'workaholic'.

De christen-democraat heeft genoeg aan vijf tot zes uur slaap per nacht en zijn 'harde schijf' zit vol met getallen en feiten. Günther Beckstein, de minister van Binnenlandse Zaken in Beieren, die Stoiber mogelijk naar Berlijn zal volgen, omschreef het karakter van zijn baas ooit als volgt: "Als Edmund op een mooie zomeravond zou mogen kiezen tussen een stapel beleidsstukken of het gezelschap van een aantrekkelijk vrouw, wordt het echt het eerste."

zoek naar gerelateerde artikelen

vr 20 september 2002