NEW YORK - De Verenigde Staten en Rusland werken aan een compromis voor een resolutie van de Veiligheidsraad, waarin de Iraakse president Saddam Hoessein wordt gedreigd met militaire actie als de hervatting van VN-wapeninspecties in Irak alsnog wordt gesaboteerd.
De Amerikaanse president George Bush sprak daar gisteren via de telefoon over met zijn Russische ambtgenoot Vladimir Poetin. Beide wereldleiders proberen tot een oplossing te komen over hun verschillende opvattingen ten aanzien van Irak. Voor Poetin is het bewijs van de aanwezigheid van massavernietigingswapens in Irak doorslaggevend voor aanvaarding van een dergelijke resolutie.
De VS willen pas wapeninspecteurs naar Irak sturen als ze een stok achter de deur hebben in de vorm van een scherpe resolutie van de Veiligheidsraad. In deze resolutie moet een militaire aanval worden gerechtvaardigd, als de ontmanteling van vermeende massavernietigingswapens door Bagdad wordt tegengewerkt.
Rusland staat vooralsnog op het standpunt om zo snel mogelijk VN-wapeninspecteurs te zenden, die dan moeten vaststellen of Saddam inderdaad over massavernietigingswapens beschikt en werkt aan de ontwikkeling van kernwapens. Een nieuwe resolutie zou daarvoor niet nodig zijn. Binnen de Veiligheidsraad schaart Frankrijk zich aan de zijde van Rusland, terwijl Groot-Brittannië achter de VS staat. China houdt zich nog afzijdig.
De verschillende standpunten van Moskou en Washington lijken evenwel naar elkaar toe te groeien, nadat Bush en Poetin gisteren afspraken dat zij zowel in bilateraal als in VN-verband nauw zullen samenwerken om de kwestie-Irak tot een goed einde te brengen. De Amerikaanse president kreeg voorts op het Witte Huis van Igor en Sergei Ivanov, de Russische ministers van respectievelijk Buitenlandse Zaken en Defensie, de verzekering dat voor Rusland de effectiviteit van de wapeninspecties van het grootste belang is.
President Bush kondigde een belangrijke militaire strategiewijziging aan, waarmee in feite afscheid wordt genomen van de oude strategie uit de tijd van de Koude Oorlog. In plaats van het dreigement van een gepaste vergelding bij eventuele agressie van een ander land, zoals met atoomwapens in de jaren vijftig, zestig en zeventig, zien de VS nu meer in preventieve militaire acties uit zelfverdediging of als nationale belangen dreigen te worden geschaad.
Met deze zogenoemde 'Bush-doctrine' kan volgens het Witte Huis en het Pentagon beter worden ingespeeld op terroristische organisaties die de VS met aanslagen bedreigen. Volgens Bush is daarmee eenzijdige militaire actie tegen landen als Irak gerechtvaardigd, zelfs als daarvoor de steun van de Verenigde Naties ontbreekt.
Militaire planners in het Pentagon hebben inmiddels onderzocht dat februari de beste maand is voor een eventuele aanval op Irak. Dat schrijft de krant The Washington Times op basis van verklaringen van anonieme hoge ambtenaren binnen het ministerie van Defensie.