AMSTERDAM - Nederlanders zien criminaliteit, georganiseerde misdaad, de wachtlijsten in de gezondheidszorg, vandalisme en het verval van normen en waarden als de grootste problemen in de maatschappij.
Aan de basis van deze problemen ligt een gebrek aan respect. Dat bleek gisteren uit een onderzoek dat het NIPO in juli en augustus heeft gehouden onder ruim 2000 Nederlanders. Dat de Nederlander worstelt met een gebrek aan respect, komt in het onderzoek in alle lagen van de bevolking naar voren. We geven steeds minder om elkaar en waarden en normen zoals begrip en vrijheid krijgen steeds minder betekenis, aldus het onderzoek.
Van de ondervraagden ziet 45 procent dit als basis van de maatschappelijke problemen, zoals de toename van de criminaliteit.
De enquête 'Wat leeft er in Nederland?' is bedoeld om de discussie over normen en waarden te onderbouwen. De bevolking valt in het onderzoek in acht groepen uiteen als het gaat om het aanhangen van normen en waarden. De grootste groep vormen de modalen (19 procent), gevolgd door de zorgzame christenen (16 procent), de gezinsconservatieven (15 procent), de sociaal geëngageerden (13 procent), de zorgeloze levensgenieters (12 procent), de ambitieuze materialisten en de carrièremakers (beide 10 procent) en de linkse intellectuelen (6 procent).
Behalve bij de levensgenieters, de materialisten en de carrièremakers staat wereldvrede hoog op het lijstje van belangrijke zaken. De belangrijkste verschillen tussen de acht groepen zitten vooral in de onderwerpen asielzoekers/allochtonen, de angst voor sociale tweedeling en het onderwijs met het gebrek aan leerkrachten.
Volgens het onderzoeksbureau is in de loop van eerder onderzoek gebleken dat bepaalde waarden universeel zijn: in vele landen, over vele jaren en bij vele typen mensen komen steeds dezelfde waarden terug. Er is wel een deling tussen waarden die we nastreven als doel in het leven en waarden die we gebruiken om het doel te bereiken.