AMSTERDAM - Flauwvallen kan in veel gevallen voorkomen worden door met gekruiste benen te gaan staan en tegelijkertijd de spieren van benen, buik en billen aan te spannen.

Dat blijkt uit onderzoek onder leiding van Wouter Wieling, internist en hoofd van de onderzoeksgroep die zich in het Academisch Medisch Centrum (AMC) in Amsterdam bezighoudt met de achtergronden van flauwvallen.

Bij de studie, waarvan de resultaten worden gepubliceerd in het medisch tijdschrift Circulation, waren in totaal twintig patiënten betrokken die regelmatig tegen de vlakte gaan. De patiënten variëren in leeftijd van 17 tot 74 jaar. Ze werden op een speciale tafel gelegd die in een verticale positie gebracht kon worden. De artsen hielden vervolgens de bloeddruk en hartslag nauwkeurig in de gaten.

De betrokkenen werd gevraagd de benen te kruisen en spieren in benen, buik en achterwerk aan te spannen op het moment dat de bloeddruk begon te zakken. In vijf gevallen werd flauwvallen voorkomen. Bij de andere patiënten werd het flauwvallen met gemiddeld 2,5 minuut vertraagd.

Op de apparatuur konden de artsen signaleren dat gedurende de actie de bloeddruk weer omhoog ging en de hartslag weer in frequentie toenam. Opmerkelijk was dat de bloeddruk vrijwel onmiddellijk reageerde op de manoeuvre.

Flauwvallen is in principe een neurologische reflex die zijn oorsprong heeft in de hersenen. Door een lichamelijke of emotionele oorzaak wordt vanuit de hersenen een signaal afgegeven met als gevolg dat de bloedvaten zich verwijden. Hierdoor blijft te veel bloed achter in de benen. Bovendien vertraagt de hartslag. Gevolg is dat de hersenen te weinig zuurstof krijgen waardoor de patiënt flauwvalt.

Volgens de onderzoekers is het de eerste studie waarbij zo gericht wordt gekeken naar het effect van een simpele beweging ter voorkoming van bewusteloosheid. Tot nu toe worden mensen die regelmatig tegen de vlakte gaan, bewust gemaakt van de achtergronden van flauwvallen. Soms worden medicijnen voorgeschreven. In het uiterste geval wordt een pacemaker geplaatst om de hartslag te ondersteunen.

De mensen uit de onderzoeksgroep werd na een aantal maanden gevraagd of ze opnieuw waren flauwgevallen en of de nieuwe methode werkte. Dertien patiënten zeiden regelmatig de benen te kruisen als ze merkten dat ze duizelig werden of licht in het hoofd. Bij elf van hen had het goede resultaten. Twee waren ondanks de nieuwe truc toch flauwgevallen.

De houding is door Wieling inmiddels de cocktailpartyhouding gedoopt.

zoek naar gerelateerde artikelen

di 3 september 2002