door Arnold Burlage SCHIPHOL - Piloten hebben in heel Europa groot alarm geslagen voor wantoestanden en ontoelaatbare gevolgen van kostenbesparingen bij de lageprijzenmaatschappij Ryanair, die ook dagelijks vluchten uitvoert tussen Eindhoven en Londen.
Een groep van enkele tientallen verkeersvliegers van Ryanair, bekend van superlage tarieven, heeft schokkende misstanden bij die maatschappij aan de kaak gesteld in een rapport. De piloten, die anoniem willen blijven uit vrees voor ontslag, vragen om een onderzoek van de Europese Unie.
De Vereniging van Nederlandse Verkeersvliegers (VNV) steunt die noodkreet en wil een onderzoek, waarin dan ook alle andere lageprijzenmaatschappijen in Europa worden betrokken. Over klachten bij KLM-dochtermaatschappijen Basiq Air en Buzz en ook bij EasyJet is tot dusver niets bekend.
De aanklachten in het rapport over Ryanair zijn onder meer: de aanstelling van piloten uit Oost-Europa zonder geldige visa en papieren, het ontbreken van voldoende tijd voor maaltijden onder de extreme werkdruk, arbeidscontracten met onder meer bepalingen dat geen lidmaatschap van een vakbond wordt aangegaan.
De verontruste vliegers doen in het rapport voorts de volgende zware beschuldigingen:
- de ontdekking van drugsgebruik onder vliegend personeel, onder meer gestationeerd op het Duitse vliegveld Hahn, zonder dat aangifte wordt gedaan;
- gezagvoerders die tot ontzetting van vooral jeugdige copiloten met nog maar 300-400 vlieguren vluchten uitvoeren na nachtelijke party's en nauwelijks twee tot drie uur slaap, nog onder invloed van en ruikend naar alcohol;
- piloten en stewardessen die hun werk ziek doen uit angst anders hun baan te zullen verliezen; ontslagen vielen al na afwezigheid van slechts enkele dagen.
Het 'zwartboek' met de vele schokkende feiten is inmiddels voor onderzoek in bezit van de European Cockpit Association (ECA), de overkoepelende organisatie van verkeersvliegers in Europa.
Over jonge Nederlandse piloten die bij Ryanair werken, staat in het rapport: "In de afgelopen zeven tot acht maanden heeft de maatschappij jonge en onervaren copiloten in dienst genomen, merendeels uit Holland. Deze vliegers hebben hun eigen Boeing 737-brevet betaald en hebben hoge bankleningen. Zij hadden maar een erg kleine kans op een baan na de 11e september. Ryanair bood deze vliegers een baan, maar zou hen hebben laten tekenen dat zij geen lid worden van een pilotenvakbond."
De directie van Ryanair wijst in een reactie tegenover deze krant alle beschuldigingen in het rapport af en verklaart dat daarvoor iedere grond ontbreekt. "Ze zijn onwaar en lasterlijk tegenover Ryanair en de 1500 medewerkers die er werken", aldus directiewoordvoerster Pauline McAlester, die benadrukt dat wordt voldaan aan de Ierse en Europese regels.
"Ryanair voldoet met vliegen en onderhoud aan de hoogste internationale luchtvaarteisen en heeft al achttien jaar een ongeschonden staat van veiligheid", wordt daaraan toegevoegd.
Pilotenorganisaties in Europa nemen de aanklachten serieus. De identiteit van de opstellers van het rapport is inmiddels vastgesteld door de Scandinavische pilotenorganisatie.
De Vereniging van Nederlandse Verkeersvliegers (VNV) is ook in bezit van het 'zwartboek'. VNV-president Henk de Vries noemt de aanklachten verbijsterend. "Tal van feiten daaruit zijn ons ook al bekend. Voldoende gronden om een diepgaand onderzoek in te stellen. Wat ons betreft zouden alle lageprijzenmaatschappijen daarin dan moeten worden betrokken", zegt hij.
De voorman van de Nederlandse pilotenorganisatie verduidelijkt: "We hebben niets tegen de zogenaamde prijsvechters; die voorzien in een behoefte. Maar die lage tarieven mogen nooit ten koste gaan van veiligheid en arbeidsomstandigheden."
"Piloten die bij Ryanair hebben gewerkt, herkennen en bevestigen de aanklachten uit het rapport", zegt ook secretaris-generaal Michael Rongve van de Zweedse pilotenorganisatie, die dat inmiddels bij de eigen leden heeft vastgesteld. "De zaak wordt nu op Europees niveau verder aangepakt", zegt hij. Voor de anonimiteit van het rapport bestaat bij de vliegerorganisaties begrip.