DEN HAAG - Het is allang niet meer een voorrecht van topondernemers of hoge ambtenaren. De gouden handdruk verzacht al geruime tijd ook bij 'gewone' werknemers de pijn bij ontslag. Het gaat hierbij om een financiële schadeloosstelling bovenop de ww-uitkering waarop een ontslagen werknemer recht heeft.
Werkgevers staan traditioneel nogal dubbel tegenover deze zogenoemde kantonrechtersformule. Aan de ene kant klagen ze vaak dat de handdruk te duur voor hen uitvalt, maar tegelijkertijd koesteren ze de formule omdat het de snelste manier is afscheid te nemen van overbodig personeel. Met name daar waar ontslag het gevolg is van een arbeidsconflict. De andere ontslagweg, via uitvoeringsinstelling UWV, is moeizamer en kan leiden tot een weigering van een ontslagvergunning. De gouden handdruk wordt in ondernemersland dan ook niet voor niets omschreven als 'smeerolie van het ontslagrecht'.
De centrum-rechtse coalitie van CDA, LPF en VVD vindt het echter welletjes en wil in de toekomst de gouden handdruk korten op de ww-uitkering. De ww moet hiermee als gemakkelijke afvloeiingsregeling minder aantrekkelijk worden. Volgens het Centraal Planbureau (CPB) zal de maatregel ertoe leiden dat minder aanspraak wordt gedaan op de ww. Vanaf 2006 moet dit een jaarlijkse besparing opleveren van circa €150 miljoen. Het voorstel past binnen de plannen van de drie politieke partijen om ouderen zo lang mogelijk aan het werk te houden.
De sociale partners zien het plan om werknemers eerst hun handdruk te laten opeten voordat ze hun ww-uitkering krijgen met onbehagen tegemoet. "Dit is ontzettend schandalig", reageert hoofdbestuurder Agnes Jongerius van de vakcentrale FNV. Volgens haar wekken de aanstaande coalitiepartners ten onrechte de indruk dat schadevergoeding bij ontslag een luxe is, waarbij de ww wordt misbruikt. Volgens de FNV komt hiermee vooral de constructie in gevaar om bij reorganisaties in sociale plannen voor werknemers aparte financiële regelingen te treffen.
VNO-NCW, de grootste werkgeversorganisatie in ons land, reageert opvallend genoeg zeer summier. "Betalen is de makkelijkste manier om van personeel af te komen. Dit regeringsvoorstel maakt het ontslagstelsel wel erg rigide. Verder willen we het voorstel eerst nog eens goed bestuderen", aldus een woordvoerder.
De gouden handdruk wordt vastgesteld door de kantonrechter via een bepaalde formule waarbij het salaris, het aantal dienstjaren, functie, leeftijd en bijzondere omstandigheden bepalend zijn. Een werknemer die bijvoorbeeld geld heeft verduisterd zal bij de rechter op weinig clementie kunnen rekenen, jarenlange pesterijen door de werkgever werkt juist andersom. De kantonrechtersformule is vooral populair in het bedrijfsleven. Bij de overheid en gezondheidszorg draaien instellingen namelijk zelf op voor de kostbare ww-uitkering (in feite wachtgeld, red.). Dit geldt niet voor topfunctionarissen in deze sectoren.
Werkgevers en vakbeweging zijn overigens ook vanwege een andere reden 'not amused'. CDA, LPF en VVD fietsen met hun plannen dwars door het polderoverleg in de Stichting van de Arbeid (Star). Daar wordt al sinds begin vorig jaar overleg gevoerd over een herziening van het ontslagstelsel. Overleg dat niet alleen lang duurt maar tot nu toe ook niets heeft opgeleverd. Enerzijds komt dit omdat de sociale partners moesten wachten op voorstellen van de Sociaal-Economische Raad voor een nieuw wao-stelsel. Anderzijds omdat ze het 'gewoon' niet eens kunnen worden. Betrouwbare bronnen melden nu dat de Star daarom maar kiest voor handhaving van het huidige duale systeem (UWV of kantonrechter). Een versoepeling van het ontslagstelsel, zoals vorig jaar voorgesteld door de commissie-Rood, waarbij alleen de rechter het ontslag achteraf toetst, wordt hiermee van tafel geveegd. De vakbeweging blijft vasthouden aan een preventieve toets.
![[terug]](/krant/logos/terug.omlaag.gif){kind=small}