MOSKOU - De Amerikaanse opmars in Ruslands voormalige centraal-Aziatische achtertuin gaat verder, nadat Kazachstan gisteren Washington toestemming heeft gegeven om met legervliegtuigen te landen op de luchthaven van Almaty.

Tijdens de ondertekening van het akkoord in de Kazachstaanse hoofdstad Astana werd echter door beide partijen benadrukt dat het gebruik slechts zal gelden bij 'noodsituaties' in het kader van de Amerikaanse anti-terroristendrijfjacht in het nabijgelegen Afghanistan.

"We denken hierbij aan het opnieuw oplaaien van de oorlog in Afghanistan, of aan het opduiken van terroristische groeperingen in de regio", zo meldde de Kazachstaanse minister van Buitenlandse Zaken Kazymzjomart in bijzijn van de Amerikaanse gezant Larry Napper. "Bovendien wil ik herhalen dat het hier pertinent niet gaat om de vestiging van een permanente legerbasis."

Maar waarnemers gaan ervan uit dat deze taal vooral is bedoeld voor de militaire haviken rond het Kremlin die Kazachstan - waar miljoenen etnische Russen leven - beschouwen als hun traditionele invloedssfeer. Kazymzjomart verklaarde dat het besluit een voortvloeisel is van het succesvolle bezoek dat de Kazachstaanse leider Noersoeltan Nazarbajev afgelopen december bracht aan president George Bush in Washington.

Als gevolg van de aanslagen op 11 september en de daarop uitgebroken oorlog in Afghanistan, hebben de Amerikanen eerder legerbases opgericht in de voormalige Aziatische Sovjetrepublieken Tadzjikistan, Oezbekistan en Kirgizië. Voorts zijn er ruim 200 Amerikaanse militaire experts gestuurd naar de Pankisi-vallei in Georgië, dat grenst aan Tsjetsjenië, waar vermoedelijk aanhangers van Osama bin Ladens Al Qaeda-terreurnetwerk zich schuilhouden. De bases, die eerst nog bestonden uit provisorische barakken, krijgen een steeds permanenter karakter.

De Amerikaanse militaire presentie in dit deel van de wereld werd enige jaren geleden nog voor onmogelijk gehouden en is volgens veel waarnemers voor lange tijd. De komst van de Amerikanen zou nooit tot stand zijn gekomen zonder de expliciete toestemming van president Vladimir Poetin.

Terwijl de leiders van de bewuste landen hopen op termijn economisch garen te spinnen bij hun steun aan de Amerikanen, zijn lokale mensenrechtenorganisaties minder blij. De Oezbeekse president Islam Karimov bijvoorbeeld geldt algemeen als een dictator, maar de internationale kritiek op zijn autocratische bewind is sinds 11 september vrijwel verstomd.

zoek naar gerelateerde artikelen

do 11 juli 2002