door Teije Brandsma ANTANANARIVO - Oud-president Didier Ratsiraka van Madagaskar is gisteren halsoverkop met zijn familie per vliegtuig gevlucht naar de Seychellen. Het plotselinge vertrek betekent dat zijn aartsrivaal, Marc Ravalomanana, als winnaar tevoorschijn is gekomen uit de politieke impasse die in totaal zeven maanden duurde.
De vlucht van Ratsiraka kwam op het moment dat de troepen van Ravalomanana steeds dichter oprukten richting Tamatave, de laatste plaats die hij nog niet onder zijn controle had. Ratsiraka vertrok met circa twintig mensen. Onder hen waren zijn vrouw, dochter en twee broers. Ratsiraka werd bij aankomst beschreven als 'een vermoeide man'.
Een tweede vliegtuig met ministers die trouw zijn gebleven aan Ratsiraka zou enige tijd later eveneens zijn vertrokken van het eiland. .De impasse begon toen verkiezingen eind vorig jaar geen duidelijke winnaar opleverden. Zowel Ratsiraka, die al sinds 1975 aan de macht is, als ook Marc Ravalomanana, de oud-burgemeester van de hoofdstad, claimden de overwinning. Vervolgens ontstond een situatie die Afrika niet vreemd is: twee politieke rivalen die elkaar beschuldigen van electorale fraude.
Verdeeld
Wat deze situatie echter bijzonder maakte, was dat de impasse zich meer dan een half jaar voortsleepte. Hoewel het leger ook verdeeld was geraakt, werd er aanvankelijk niet gevochten. Op het wereldpolitieke toneel kreeg Ravalomanana steeds meer sympathie nadat zijn rivaal enkele maanden geleden na het hertellen van de stemmen door de hoogste rechtbank nog steeds niet wilde erkennen dat hij had verloren.
Een keerpunt was de erkenning, op 26 juni, door de VS van Ravalomanana als president. Toen dat gebeurde kon Frankrijk, de voornaamste donor van Madagaskar, niet doorgaan met het steunen van Ratsiraka, die samen met bijvoorbeeld president Moi van Kenia en de overleden Mobuto van Zaïre wordt gezien als een der laatste politieke dinosauriërs van Afrika.
Ratsiraka had nog geprobeerd tijdens een bezoek aan Parijs steun te krijgen. Ruim tien dagen geleden vertrok er zelfs een groep huurlingen vanuit Frankrijk naar Madagaskar, volgens Ravalomanana om te proberen hem te vermoorden. Toen hun vliegtuig echter werd tegengehouden in Tanzania en vervolgens werd teruggestuurd, distantieerde de Franse regering zich weer van de actie. Ze lieten de huurlingen bij terugkeer echter direct vrij.