BERLIJN - Als het weer maatgevend is voor het verloop van de eerste staking sinds een halve eeuw in de Duitse bouw, dan staat de bondsrepubliek een hete loonstrijd te wachten. Ongeveer 8000 bouwvakkers legden gisteren bij tropische temperaturen het werk neer en gingen met vlaggen, petjes en broeierige plastic overtrekken de straat op om hun eis tot een loonsverbetering van 4,5% kracht bij te zetten.
De IG Bau wil met minder dan 4,5% geen genoegen nemen voor de 850.000 werknemers die de sterk afgeslankte bouwsector nog rijk is. Sinds 1995 zijn in het witte circuit naar schatting een half miljoen banen verdwenen, terwijl er volgens schattingen inmiddels wel 400.000 zwartwerkers voor in de plaats zijn gekomen. Hun herkomst ligt veelal in het oosten van Europa.
De werkgevers hebben de kaalslag ook aan den lijve ondervonden door het wegvallen van honderden bedrijven, waarbij de procedure tot opsplitsing van Holzmann nog het meest tot de verbeelding spreekt. Onder de huidige marktomstandigheden is meer dan 3% verhoging onverantwoord en zal volgens hen wederom lijden tot een golf van faillissementen.
Nog geen honderd dagen voordat de Duitsers een nieuwe bondsdag kunnen gaan kiezen, is de loonstrijd in de bouw het zoveelste arbeidsconflict op rij en dat terwijl Michael Sommer, de baas van de bonden, het afgelopen weekeinde nog openlijk zijn steun aan kanselier Gerhard Schröder betuigde, die niet gebaat is bij groeiende sociale onrust.
Ook in de chemie, in de metaal en bij de posterijen gingen de cao-onderhandelingen de afgelopen maanden met uiteenlopende vormen van acties gepaard. Deze werden veelal afgedaan als 'de gebruikelijke rituelen'. De ernst van die protesten laat zich dan ook niet vergelijken met het ongenoegen vanuit de bouw, dat zich nu als een olievlek over het land uitbreidt.
De IG Bau heeft aangekondigd dagelijks de druk op de ketel te zullen verhogen, zolang de werkgevers geen tegemoetkomingen doen. Het uiteindelijk doel, een totale bouwstaking, kan dan in de loop van de volgende week zijn bereikt. De vooruitzichten daarop zijn reëel, want bij de verplichte peiling van de leden sprak zich ruim 98% uit voor acties.
Het loonconflict dateert al van februari, toen de eerste onderhandelingen begonnen. Zelfs een poging tot bemiddeling door de christen-democraat Heiner Geissler bracht de partijen geen stap dichter bij elkaar. De stakingen braken gisteren vooral in en om Hamburg en Berlijn uit. Hoewel de standpunten zich de laatste dagen alleen maar hebben verhard, wordt het niet uitgesloten dat de partijen in de loop van deze week toch nog een keer gaan proberen om tot een akkoord te komen.