Bankzitten komt niet alleen voor in de ict-sector... (Foto: Fotografie Rob de Jong)

AMSTERDAM - Goud geld verdienen terwijl je op de bank zit. Dan hebben we het niet over de eeuwige reserve in het Nederlands elftal, voetballer Roy Makaay, maar over de zogeheten 'bankzitters' in de ict. Werknemers voor wie het bedrijf op dit moment geen werk heeft, maar die wel het salaris krijgen doorbetaald. Zolang het economisch herstel uitblijft, dijt de poule verder uit. Bestuurder Jan Paul Veenhuizen van FNV Bondgenoten verwacht in het begin van de herfst een nieuwe ontslagronde. De bankzitters sneuvelen het eerst.

Een 34-jarige werkneemster, die liever anoniem blijft, werkt voor een bekend ict-bedrijf en zit al meer dan twee weken thuis omdat er geen werk is. "Ik ga toch een dag in de week naar kantoor om iedereen weer eens te zien en met mijn manager te praten. Dat werkt voor mij heel goed. Anders krijg ik het gevoel dat ik de binding met mijn bedrijf verlies." Duimendraaien is er niet bij. Ze volgt nu een opleiding.

De meeste grote automatiseringsbedrijven, zoals Pink Rocade, Cap Gemini, Ernst & Young en Ordina, hebben al een deel van de bankzitters ontslag aangezegd of gevraagd of ze vrijwillig willen vertrekken. Veenhuizen noemt het voorbeeld van PinkRoccade dat 400 mensen kwijt wilde. "Inmiddels zijn al 300 werknemers 'vrijwillig' vertrokken met enkele maandsalarissen op zak", zegt hij. "Deze mensen krijgen toch een tik. De werkgever zegt eigenlijk dat hun aanwezigheid niet meer op prijs wordt gesteld."

Veenhuizen denkt dat er een nieuwe ontslagronde komt. "Verwacht werd dat de economie dit jaar weer zou opleven. Bedrijven hebben daarmee rekening gehouden en naar rato werknemers ontslagen of een aanbod gedaan om te vertrekken. Nu blijkt dat de economie pas op zijn vroegst begin volgend jaar herstelt, ben ik bang dat er nog meer bankzitters moeten sneuvelen. Het wordt de bedrijven te duur om al die salarissen te moeten uitbetalen. Bovendien vallen de resultaten in de ict-sector tegen."

CMG kondigde vorige week aan 118 werknemers bij de vestigingen Leeuwarden en Groningen te ontslaan. "Het grootste deel daarvan komt uit de populatie van bankzitters", zegt directeur Menzo de Muinck Keizer van CMG. "We kijken er natuurlijk niet alleen naar of iemand op het moment wel of geen werk heeft, maar de categorie mensen waarvoor we regelmatig niets kunnen vinden, valt als eerste uit. Dat geldt ook voor bankzitters met dezelfde specialismen, waarvan we er te veel hebben."

De bankzitters moeten wel verplicht op kantoor blijven. "Ze worden bijvoorbeeld op projecten voor het ontwikkelen van software gezet. Zo profiteer je van je ellende", aldus De Muinck Keizer.

PinkRoccade ging CMG in april al voor toen 400 werknemers het aanbod kregen om te vertrekken. Van deze 400 werknemers waren 250 werknemers bankzitters. "In goede tijden hebben we ook altijd bankzitters", zegt een woordvoerder van het bedrijf. "Die heb je nodig voor als de economie weer aantrekt. Dan wil je niet geconfronteerd worden met een tekort aan personeel. Maar nu hebben we er inderdaad meer bankzitters dan vorig jaar."

Dat erkent ook Gap Gemini Ernst & Young. "Het gaat bijvoorbeeld om programmeurs, management consultants en analisten", zegt een woordvoerder van de automatiseerder. "De financiële sector draait minder, de telecomsector heeft het zwaar te verduren. Bedrijven gaan in hun kosten snijden." Gedwongen ontslagen zijn uit den boze, zo zegt de woordvoerder, maar er word wel kritischer gekeken of de juiste man op de juiste plaats zit.

Ordina heeft net een reorganisatie achter de rug waarbij er 250 arbeidsplaatsen werden geschrapt. Inmiddels hebben al 200 werknemers het bedrijf verlaten. "Het economisch klimaat weerspiegelt de bereidheid van bedrijven om te investeren in ict-projecten", zegt bestuursvoorzitter Ronald Kasteel. "We zien nu dat het aantal offerte-aanvragen groeit, maar het aantal orders achterblijft bij de verwachting."

Hoeveel bankzitters de ict-bedrijven hebben, is onduidelijk. Ze willen daarover ook niets kwijt. "Dat wordt al snel uitgelegd als beursgevoelige informatie", zegt De Muinck Keizer. Alle bedrijven zeggen geen plannen meer te hebben om werknemers te ontslaan of te laten afvloeien. Bij Getronics proberen ze het personeel via een mobiliteitscentrum weer op andere functies te krijgen, aldus Mattijs Kropholler van de afdeling personeelszaken van Getronics. Toch hebben in de afgelopen zes maanden 100 werknemers het bedrijf verlaten.

"Ik hoop in ieder geval dat ik snel weer aan het werk kan", zegt de 34-jarige bankzitter. Ze wordt niet onzeker van de situatie. Toch knaagt het: "Er zijn al een hoop ontslagen gevallen. Dat kan mij ook gebeuren." Het is niet goed als ze lang op de reservebank zit. "Voor mijzelf niet, maar ook niet voor mijn cv."

zoek naar gerelateerde artikelen

di 18 juni 2002