NEW YORK - Het verzet tegen de gedachte dat Amerikaanse burgers in aanraking kunnen komen met het Internationaal Strafhof, heeft in Washington zulke vormen aangenomen, dat de Amerikaanse regering nu ook een voorbehoud wil maken voor deelnemers aan VN-operaties.

Deze week, anders volgende week, valt een voorstel van de Amerikaanse regering te verwachten dat de bevoegdheid van het Strafhof niet geldt voor vredesoperaties die door de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties zijn bevolen. Dit is in het VN-hoofdkwartier in New York van diplomaten vernomen.

De plotselinge haast van de Amerikanen heeft te maken met het feit dat de statuten van het Internationaal Strafhof op 1 juli van kracht worden. De Verenigde Staten bevinden zich in een moeilijk parket. De voorstellen betreffende het Strafhof zijn al aangenomen en daar wordt niets aan veranderd door de terugtrekking uit het onder Bill Clinton aanvaarde verdrag door de conservatieve regering van George W. Bush. Er kan volgens de diplomaten misschien wel een resolutie worden ingediend die de Amerikaanse wensen bevat, maar niemand gelooft dat de VS over de daarvoor benodigde negen van de 15 stemmen van de Veiligheidsraad beschikken.

Naar verluidt hebben de Amerikanen hun belangrijkste bondgenoten, de Britten en de Fransen, al in mei met hun plan benaderd, op de bijeenkomst van de G-7 top van rijkste landen in Halifax, Canada. De Fransen zeiden ronduit nee.

Nog afgezien van een vermeende aantasting van de nationale soevereiniteit, zien de Amerikanen in het Strafhof ook een gevaar voor 'politieke processen' tegen hun staatsburgers, ook al wordt zoiets ten stelligste uitgesloten door voorstanders van het Strafhof.

Volgens hen bestaat er al een mogelijkheid tot uitzondering onder het Strafhof-protocol, maar via bilaterale overeenkomsten tussen landen. Kennelijk vindt de regering-Bush die weg te ingewikkeld, aldus de zegslieden en prefereert zij vrijwaring onder artikel 98 van het verdrag, waarin diplomatieke onschendbaarheid genoemd wordt.

Hoe de Amerikanen de problemen zien liggen, viel vorige maand op te maken uit de mislukte pogingen van de Amerikaanse VN-ambassadeur, John Negroponte, het VN-personeel dat deelneemt aan de vredesmissie in Oost-Timor, te vrijwaren van eventuele vervolging door het Strafhof. "Wij hebben een signaal gegeven", zei Negroponte, "dat als wij aan vredesmissies deelnemen, wij een soort uitsluiting van de jurisdictie van het Internationaal Strafhof willen."

Uit deze woorden valt niet op te maken dat de VS een eind gaan maken aan hun deelname aan VN-operaties.

Maar zo'n optie komt misschien weer in zicht als het plan om een algehele vrijwaring via de Veiligheidsraad te regelen, in het water is gevallen.

(Reuters)

zoek naar gerelateerde artikelen

di 18 juni 2002