door Hans Kuitert KABOEL - Hamid Karzai, de pro-westerse nieuwe Afghaanse president, is er gisteren niet in geslaagd om de impasse in de grote vergadering, de Loya Jirga, te doorbreken. Zijn falen markeert in feite het mislukken van deze vorm van Afghaanse democratie. De grote verliezer is de westerse alliantie tegen terrorisme, die had gehoopt - onder leiding van de Verenigde Naties - alle Afghaanse neuzen in dezelfde richting te krijgen. Namelijk westwaarts.
Na dagen van eindeloze ruzies, doodsbedreigingen door krijgsheren aan het adres van gedelegeerden en het weglopen uit de vergadering gisterochtend door meer dan 1000 van de 1500 afgevaardigden had iedereen zijn hoop gevestigd op Hamid Karzai. Het enige wapenfeit van de Loya Jirga is geweest de verkiezing van Karzai, eind vorige week. Sindsdien ruziet men dat het een lieve lust is.
Karzai had de gedelegeerden van de Loya Jirga moeten inspireren tot nieuwe daadkracht, maar hij slaagde daar gisteren niet in. Hij vermeed de grootste struikelblokken in zijn toespraak. Geen woord over het aanwijzen van een tijdelijk parlement, geen woord over de opzet waarbij de Loya Jirga zijn kabinet zou samenstellen.
In plaats daarvan poogde Karzai tevergeefs de aanwezige gedelegeerden ervan te overtuigen dat hij zelf wel een kabinet in elkaar zal knutselen dat voldoet aan het voornaamste criterium. Namelijk dat het etnisch breed is geschakeerd en bestaat uit mensen die bovendien nog het aangeslagen en geschonden land kunnen oppeppen.
Karzai liet ongemoeid de vraag hoe een tijdelijk parlement, dat achttien maanden lang zou moeten functioneren tot de geplande parlementsverkiezingen, eruit zou moeten zien.
De nieuwe president toonde slechts eenmaal even zijn tanden, door een onderzoek aan te kondigen naar de beweringen van een fiks aantal gedelegeerden dat zij met de dood zijn bedreigd door de oppermachtige krijgsheren en gouverneurs van de provincies, als zij niet zouden stemmen voor een parlementssysteem dat hun welgevallig is.
De Loya Jirga is verworden tot een farce, mede ook omdat het Westen, dat deze Afghaanse consensusdemocratie van stal heeft gehaald, zich heeft verkeken op de werkelijke Afghaanse krachtsverhoudingen. Een weekje was gepland voor de Loya Jirga om beslissingen te nemen. Het is nu al twee dagen uitgelopen en beslissingen zijn er nog steeds niet. Afghanen, is een oude wijsheid van de Brits-koloniale schrijver Rudyard Kipling, "zijn niet te koop. Je kunt ze huren voor een hele hoge prijs en dan nog ben je niet zeker van hun loyaliteit."
Het echec van de Loya Jirga is de nederlaag van het Westen. Er is nu een pro-westerse president en voor het overige is Afghanistan wat het altijd is geweest, een land vol anarchisten, wars van buitenlandse inmenging. Karzais drama gistermiddag in de vergadertent in Kaboel was dat hij wist dat hij tegen dovemansoren sprak.
![[terug]](/krant/logos/terug.omlaag.gif){kind=small}