AMSTERDAM - De Wereldhandelsorganisatie WTO heeft gisteren een panel ingesteld dat voor het eind van het jaar moet uitmaken of de VS het recht hebben gehad om vanaf maart forse importheffingen te leggen op buitenlands staal. De eerste keer in mei konden de VS de instelling van een dergelijke arbitragecommissie nog tegenhouden, maar de WTO-regels beletten dat een tweede maal.
Het feit dat er nu actie tegen de VS wordt ondernomen betitelde de Europese commissaris voor Buitenlandse Handel, Pascal Lamy, gisteren als een grote overwinning voor Europa in haar strijd tegen de Amerikaanse heffingen, die volgens Lamy elke grond missen. Belangrijk punt is dat de VS de heffingen alleen hebben ingesteld om de eigen verouderde staalindustrie te beschermen, terwijl de Europese importen toch al afnemen. Volgens de WTO-regels hebben landen alleen het recht heffingen in te stellen als ze plots overspoeld worden door importgoederen. Ook landen als Japan, Zuid-Korea en China hebben bij de WTO de VS aangeklaagd. Er zijn echter diverse vertragingstactieken mogelijk, waardoor een uiteindelijke veroordeling van de VS door de WTO wel eens eind volgend jaar kan plaatsvinden.
De Amerikaanse president Bush heeft nog eens olie op het vuur gegooid door miljarden subsidies aan de Amerikaanse boeren toe te kennen, iets wat de afbouw van Europese boerensubsidies bemoeilijkt. Het feit dat de WTO de klacht nu in behandeling neemt, betekent wel dat Europa en Japan vanaf 18 juni kunnen beginnen met het stellen van tegenheffingen op tal van Amerikaanse producten ter waarde van enkele honderden miljoenen dollars.