door Teije Brandsma ABIDJAN - Honderden mensen uit West-Afrikaanse landen profiteren in Abidjan, de hoofdstad van Ivoorkust, van het feit dat de Ivorianen een hekel hebben aan de was. In de rivier die door het Banco-park in Abidjan stroomt, is een enorme openluchtwasserij ontstaan. De lokale autoriteiten ontdekten twee jaar geleden tot verdriet van de 425 wassers dat ook zíj daar een graantje van kunnen meepikken.

Honderden mensen uit West-Afrikaanse landen profiteren in Abidjan, de hoofdstad van Ivoorkust, van het feit dat de Ivorianen een hekel hebben aan de was.

Het merendeel van de 'fanicos' zoals de inwoners van Abidjan hen noemen, is man, er zijn slechts vijftig wasvrouwen. Toen ze vertrokken uit hun geboorteland naar het relatief welvarende Ivoorkust hadden ze andere ideeën over het werk dat ze hoopten te krijgen. Maar na enkele maanden werkloos in het relatief dure 'Parijs van West-Afrika' te hebben rondgehangen, werden ook zij een 'fanico'.

"In de Engelstalige landen van West-Afrika - Liberia, Sierra Leone, Ghana en Nigeria - wassen mensen hun kleding zelf. Op zaterdag natuurlijk, voordat ze zondag naar de kerk gaan", vertelt de Liberiaan Bolton Tarzue, die als vluchteling naar het Franstalige Ivoorkust kwam. Hij kijkt uit over de ruim vierhonderd mensen die in de rivier tot aan hun middel in het water staan. "In het Franstalige Afrika, zoals Ivoorkust, is dat anders. Hier schaamt men zich om zijn eigen kleren te wassen; ze besteden het uit aan anderen."

Van die schaamte profiteren honderden migranten uit Mali, Burkina Faso, Niger, en Guinee. Nog voor zonsopgang halen zij de was op bij duizenden inwoners van Abidjan. Iedere wasser heeft twee stapels met autobanden, opgevuld met stenen, op zijn eigen plek in de rivier, waar hij de hele ochtend in het heupdiepe water staat.

De vuile was wordt op een stapel banden gelegd. Na uren schrobben met natuurlijke zeep, die de wassers maken van palmolie en zout, is rond het middaguur het werk gedaan en ligt op een tweede stapel banden ernaast een berg schone was.

Het wordt gedroogd in de berm van de weg langs het park; automobilisten rijden 's middags minstens een halve kilometer langs enorme velden wasgoed. Daarna volgt het strijken. De kosten voor een gewassen en gestreken T-shirt en broek komen op 36 eurocent.

Meer dan twintig jaar waren de wassers ongestoord bezig in het Banco-park. Tot de lokale autoriteiten van Abidjan, waar het economisch slechter gaat sinds een staatsgreep twee jaar geleden, bedachten dat ze ook moesten profiteren van de karige gastarbeiderlonen van de 'fanicos'.

Sinds vorig jaar loopt er een controleur langs de rivier die toegangsbiljetten verkoopt. Voor omgerekend 18 eurocent per dag krijgt iedere wasser het recht dagelijks urenlang in het water te staan, zo rechtvaardigen de ambtenaren hun beslissing.

Tegelijkertijd is er een groep Ivoriaanse jongeren bij gekomen die zorgt voor 'bescherming en veiligheid'.

zoek naar gerelateerde artikelen

di 4 juni 2002