AMSTERDAM - Vandaag de uitverkiezing van de overheidsmanager van het jaar. Vorige week de start van een groot publiciteitsoffensief in de media. Het rijk trekt alle registers open om het imago van de ambtenaar te verbeteren. „Het is goed om onze ’merknaam’ onder de aandacht van de mensen brengen”, vindt Nederlands ’hoogste’ ambtenaar, secretaris-generaal Wim Kuijken van het ministerie van Algemene Zaken.

De topambtenaar onderstreept dat deze campagne niet alleen is ingegeven door personeelsgebrek. „Sinds vijf jaar hebben wij een Algemene Bestuursdienst,” zegt hij. „Die slaagt er uitstekend in goede mensen voor de top aan te trekken. Nee, dit offensief is ook bedoeld om onze marktpositie verbeteren. Want door de schaarste, vooral aan hoog opgeleid personeel, is er natuurlijk wel concurrentie met het bedrijfsleven.

Met name aan financieel-economen, juristen en ict-ers wordt aan alle kanten getrokken.”

Daarom is het volgens de ambtelijke baas van het ministerie van premier Kok prettig dat er tegenwoordig wat aan de hoogte van de salarissen van het overheidspersoneel kan worden gedaan, met name aan dat van de managers. „Zo kunnen wij de moordende concurrentie met de instellingen die heel dicht bij de overheid staan, zoals de organisatiebureaus of verzelfstandigde overheidsinstanties, zoals het Centraal Orgaan Asielzoekers (COA) en de ziekenhuizen, beter aan” zegt de topambtenaar.

Als voorbeeld noemt hij de managers die op basis van een tijdelijk contract bij de overheid in dienst treden. „Die verdienen soms wel vier ton terwijl een secretaris-generaal maar 240.000 verdient. Ook geven we tegenwoordig vaker variabele beloningen, afhankelijk van de resultaten die iemand boekt. Bijvoorbeeld een bonus als een wetsvoorstel snel is voorbereid.”

Maar de roep om de salarissen van topambtenaren op te schroeven in de richting van de vorstelijke gages van de captains of industry vindt bij ’sg’ Kuijken volstrekt geen gewillig oor. „Het gat dat gaapt tussen de salaris van een secretaris-generaal van een ministerie en een topman van Shell is helemaal geen punt van discussie”, zegt de eerste adviseur van premier Kok. „Op dat topniveau is er helemaal geen concurrentie tussen overheid en bedrijfsleven.

Leiding geven aan een commercieel bedrijf is totaal iets anders dan aan het hoofd staan van een publieke instelling. Het is nogal een verschil of je wordt afgerekend op winst, verlies en de waarde van de aandelen of dat je wordt afgerekend op maatschappelijk rendement, waarbij je bijvoorbeeld een goed evenwicht moet zoeken tussen de belangen van de economie, het milieu en andere aspecten die bij de publieke besluitvorming om de hoek komen kijken. Mij zou je geen commercieel bedrijf moeten laten leiden. Dat kan en wil ik niet.”

Hij wijst erop dat de mensen die bij de overheid werken dat niet in de eerste plaats doen vanwege het salaris. „Vooral de kwaliteit en de inhoud van het werk geeft de doorslag ,” zegt de secretaris-generaal.” Het is relevant en complex. Ambtenaren krijgen met moeilijke vraagstukken te maken. Daar houden zij van omdat zij maatschappelijk zijn georiënteerd, zich willen inspannen voor de samenleving.”

De secretaris-generaal vindt het ’luie’ imago van de ambtenaren, dat afgelopen week ook naar voren kwam in een door De Telegraaf gepubliceerde enquête, niet terecht: „De mensen die bij de overheid werken, doen belangrijk werk waarvoor zij veel meer waardering zouden moeten krijgen. Op alle niveaus. Neem een vuilnisman. Wekelijks haalt hij de rotzooi op in de straat zonder ooit een woord van dank te krijgen. Maar als hij de vuilnisbak een keer scheef terugzet, dan kan hij een grote mond krijgen.

Met onze publiciteitscampagne willen wij proberen het imago van de ambtenaar te verbeteren.”

De uitverkiezing van de overheidsmanager van het jaar, die vandaag in aanwezigheid van een keur aan prominente Nederlanders plaats- vindt in het Noordwijkse Grand Hotel ’Huis ter Duin’, heeft een vergelijkbaar doel. „In de eerste plaats is de wedstrijd bedoeld om het gevoel van waardering in de eigen gelederen te verhogen, ” zegt Wim Kuijken, die zelf in de jury zit. „Maar zo’n titel heeft natuurlijk een geweldige uitstraling op de buitenwereld. Winnaars uit vorige jaren komen dan ook goed terecht. Kijk maar naar Eddy Stové, destijds directeur van het CAO nu baas van de Sociale Verzekeringsbank. En let op de winnaar van vorig jaar, de organisator van het EK 2000, politiechef Van Zundert. Daar gaan we ook meer van horen.”

zoek naar gerelateerde artikelen

wo 28 november 2001