BARCELONA - Op bevel van het Spaanse ministerie van Gezondheid is ruim 700.000 liter spijsolie van olijfpulp teruggehaald uit de winkels. De drastische maatregel werd genomen nadat in een partij een onaanvaardbaar hoge concentratie van het kankerverwekkende benzopyreen was aangetroffen. Het Spaanse ministerie van Landbouw heeft de EU in Brussel van de massale operatie in kennis gesteld.
De betreffende spijsolie is een afvalproduct van de normale olijfolie. Bij het persen van olijven voor hoogwaardige olijfolie (de zogenaamde 'extra virgen') blijft een zwarte pulp over die vroeger als mest voor de landbouw en als veevoer werd gebruikt. Maar tegenwoordig worden grote hoeveelheden pulp via een verbrandingsproces en aangelengd met een scheutje goede olijfolie voor de consumptie op de markt gebracht.
Bij het verbrandingsproces ontstaat het schadelijke benzopyreen. Deze inferieure soort olijfolie, die slechts 8 procent van de totale olijfolieproductie uitmaakt, wordt overigens nagenoeg alleen gebruikt in restaurants of door mensen met een krappe beurs omdat het aanzienlijk goedkoper is dan hoogwaardige olijfolie. Deze vorm van olijfolie zou niet in Nederland verkrijgbaar zijn.
De Spaanse regering heeft de maatregel genomen voornamelijk uit voorzorg. In de jaren tachtig werd Spanje al opgeschrikt door de affaire van de vergiftigde lijnzaadolie, die door gebrekkige aanpak en het late ingrijpen van de overheid meer dan 600 dodelijke slachtoffers eiste.
De producenten van de laagwaardige 'olijfolie' hebben het besluit van de regering hevig bekritiseerd omdat de volksgezondheid niet op het spel zou staan. Een enkele ondernemer uit Andalusië sprak zelfs van een "politieke represaille van Tsjechië" waar de partij vervuilde olie zou zijn ontdekt.