AMSTERDAM/BRUSSEL - Europese staalmakers als het Brits/Nederlandse Corus en het Franse Usinor dreigen in grote problemen te komen door het aangekondigde onderzoek van de Verenigde Staten naar staalimporten.

Als de VS importen bij de grens tegenhouden, stapelen de voorraden bij de concerns zich nog verder op.

"Dit staat haaks op de vrijhandelsgeest die de Amerikaanse president George Bush zegt na te streven", reageert Amerika-deskundige Willem Post op het offensief van de president tegen dumping van Europees en Aziatisch staal.

"De Amerikanen beschuldigen ons juist van het beschermen van de Europese markt. Nu doen ze het zelf wel voor hun eigen markt. Dit is erg hypocriet", meent Post, die hier zelfs spreekt van kartelvorming. "Het Amerikaanse belang gaat duidelijk voor alles."

Corus zegt voorlopig het onderzoek af te wachten. "Natuurlijk zijn we ons intern wel aan het beraden, maar het zou te voorbarig zijn om daar nu al over naar buiten te treden", reageert een woordvoerder van het Brits/Nederlandse staalconcern. "Wij hebben al een jarenlange handelsverhouding met de VS die goed is voor zo'n 12% van onze omzet en dat willen we ook graag zo houden."

Het geplande onderzoek naar eventueel 'oneerlijke handelspraktijken', zoals Bush het omschrijft, heeft de koersen van de Europese staalconcerns inmiddels fors doen dalen. Corus moest gisteren een verlies van 10% incasseren. Terwijl het Franse staalbedrijf Usinor zelfs 12% moest inleveren kon het Duitse ThyssenKrupp het verlies beperkt houden tot 2,6%.

Volgens de VS zouden Europese en Aziatische bedrijven hun staal op de Amerikaanse markt dumpen. "Wetgeving van de Wereld Handels Organisatie (WTO) bepaalt dat staten over mogen gaan tot het belemmeren van import, als die serieuze schade berokkenen aan de binnenlandse economie", legt Hans Labohm van instituut Clingendael uit.

Als de zogeheten International Trade Commission (ITC), een onafhankelijk orgaan van de federale overheid, concludeert dat de Amerikaanse staalindustrie inderdaad zware schade oploopt als gevolg van oneerlijke handelspraktijken, krijgt Bush het groene licht voor sancties, zoals importheffingen of importbeperkende quota's.

De ITC moet binnen 180 dagen uitspraak doen, waarna de president nog eens 60 dagen de tijd krijgt om te reageren. Bush kan naar eigen goeddunken handelen en de aanbevelingen van de commissie aanvaarden, negeren of wijzigen.

De Europese Commissie heeft gisteren teleurgesteld en uiterst kritisch gereageerd op de protectionistische plannen van de Amerikaanse president George Bush voor de staalsector in de VS.

"Dit is slecht nieuws", zei Europees Commissaris Pascal Lamy (Handel). "De kosten van de herstructurering van de Amerikaanse staalsector moeten niet worden afgewenteld op de rest van de wereld. Het instellen van protectionistische maatregelen als antwoord op binnenlandse problemen van Amerikaanse staalondernemingen is een ongepaste reactie."

Lamy vreest dat eventuele beschermende maatregelen voor de Amerikaanse staalsector de export van Europees staal naar de VS zullen belemmeren en bovendien een verschuiving zullen geven van staal uit andere landen naar de EU, bij gebrek aan alternatieve markten. In totaal zou dat betekenen dat er 9 miljoen ton extra staal naar de Unie wordt geëxporteerd. "Dit kan tot een ernstige verstoring van de wereldstaalmarkt leiden", aldus de Franse eurocommissaris. De prijs van staal zal hierdoor aanzienlijk dalen. Door overproductie is deze prijs al gedaald tot het laagste niveau in de afgelopen tien jaar.

Als de regering Bush inderdaad overgaat tot het instellen van protectionistische maatregelen, dan zal Brussel zo mogelijk een klacht indienen bij de Werelhandelsorganisatie WTO.

De Amerikaanse staalproducenten, die jarenlang geen voet aan de grond kregen bij de overheid, staan nu juist te juichen. "Hiermee sturen wij eindelijk een duidelijke boodschap", aldus topman Tom Usher van USX. "Onze handelspartners moeten beseffen dat de VS niet langer de dumpplaats zijn voor hun overtollige staal; het is tijd dat zij hun overcapaciteit oplossen en een eind maken aan marktverstorende praktijken."

Sinds 1999 hebben achttien staalfabrikanten in de VS surseance of faillissement aangevraagd. De meesten zeggen ten onder te zijn gegaan aan goedkope importen; vijf bedrijven hebben inmiddels daadwerkelijk de poorten gesloten. In de staalsector hebben sinds 1998 meer dan 20.000 werknemers hun baan verloren.

zoek naar gerelateerde artikelen

do 7 juni 2001