ZOETERMEER - Er woedt een enorme strijd om de zorggelden. Zowel binnen als buiten het kabinet. Miljarden zijn nodig om wachtlijsten en personeelstekorten aan te pakken. Maar ook het onderwijs luidt de noodklok. "We bulken in dit land van het geld. Maar we laten ons beperken door een maatregel die Zalmnorm heet. Dat er te weinig geld is, is dus een politieke keuze", zegt cao-coördinator Guus van Huygevoort van de Abvakabo FNV resoluut.

GUUS VAN HUYGEVOORT ... jagen mensen sector uit ...

Met lede ogen kijkt hij naar de strijd om de knikkers. Want wie krijgt wat? Het onderwijs en de zorg claimen ieder miljarden. "Als de werkgevers in de ziekenhuizen het met minder moeten doen, verwacht ik dat ze de keuze maken om de wachtlijsten niet op te lossen. Wij weigeren eenvoudig om het personeel op het hakblok te leggen."

De cao-coördinator vreest voor acties in de ziekenhuizen. De onderhandelingen voor een nieuwe cao voor het personeel zitten muurvast. Breekpunt is niet de looneis (4%) maar de verplichte verlenging van de werkweek van 36 naar 38 uur die de werkgevers voorstaan. De bonden willen die langere werkweek alleen als het om een vrijwillige keuze gaat waarvoor extra betaald wordt.

Anders zouden mensen die 36 uur willen blijven werken, er zelfs op achteruit kunnen gaan. De werkgevers bieden in ruil voor de werkweekverlenging een 13e maand. Maar dat is volgens de bonden een 'sigaar uit eigen doos' gezien het feit dat het personeel 5,5% van het bruto-uurloon inlevert als het wekelijks twee uur meer moet gaan werken.

"Zo jagen we nog meer mensen de sector uit", vreest Van Huygevoort. Hij refereert daarbij ook aan het veelbesproken rapport van de commissie-Van Rijn. Die onderzocht wat er nodig is om de personeelstekorten en -problemen in de collectieve sector op te lossen. Weliswaar behoort de verlenging van de werkweek tot één van de opties, maar dan wel op vrijwillige basis én betaald.

Om de situatie structureel te verbeteren, is een forse investering van de overheid nodig, concludeerde ook de commissie. "Minstens ƒ10 miljard voor verbetering van de arbeidsvoorwaarden in de collectieve sector als geheel. Over een periode van meerdere jaren", zo rekent de Abvakabo FNV voor. "En dan overdrijven we echt niet", benadrukt Van Huygevoort. De opbouw van een echte dertiende maand kost volgens de bond al zo'n ƒ6 miljard.

Voor de zorg alleen claimt Van Huygevoort dit jaar nog minstens ƒ2 miljard nodig te hebben. En voor volgend jaar nog eens ƒ2 miljard. "Ik denk dat het hoog tijd is voorrang te geven aan de problemen in de samenleving", refereert de bestuurder aan de voorjaarsnota. "De arbeidsomstandigheden en -voorwaarden moeten echt gemoderniseerd worden. Dus dan heb ik het nog helemaal niet over de wachtlijsten", benadrukt Van Huygevoort.

"De crux is meer personeel. Maar waar haal je dat vandaan?" Los van het aanpakken van de grote uitstroom en vele zieken zijn concurrerende cao's en goede arbeidsvoorwaarden volgens de bestuurder daarom noodzakelijk. "Dat de ziekenhuizen dat niet inzien, vind ik onbegrijpelijk. Hoe kunnen ze in een tijd waarin flexibiliteit hoogtij viert met een collectief keurslijf komen? Individuele keuzemogelijkheden moeten juist verbreed worden."

"Daar past zelfs verlenging van de werkweek bij. Dat ze die uitgestoken hand niet pakken", verzucht de bestuurder. "Zo dwingen ze ons in een conflict waarin we liever niet zitten. En dan durven ze nog te zeggen 'wij willen wel maar die verrekte bonden...' Dat is lekker, zij willen voor een dubbeltje op de eerste rang zitten

ma 23 april 2001