SALT LAKE CITY - Liggend op het bed in zijn hotelkamer in Salt Lake City deed Bob de Jong de afgelopen dagen ontelbare malen aan zelfreflectie. Hoe het toch kon dat hij altijd maar weer tweede werd? Afgelopen weekeinde nog, bij de Wereldbekerfinale in Calgary, was hij op zijn favoriete vijf kilometer eindelijk eens te sterk voor zijn eeuwige voorganger Gianni Romme en was hij zelfs door andere rijders reeds gefeliciteerd met zijn aansprekende overwinning toen Carl Verheijen in de slotrit alsnog onder zijn tijd dook. Weer geen goud derhalve. "Ik was daar goed ziek van. Maar het heeft me wel geholpen. In eerste instantie maakte het me onzeker, maar tegelijktertijd ook scherper. Ik wist dat ik nog beter kon dan in Calgary."

Goud voor Bob de Jong (Foto: REUTERS)

Zaterdag leverde hij op de WK afstanden nog het overtuigende bewijs. Met zijn 6.19,54 op de vijf kilometer was hij niet alleen ruim drie seconden sneller dan een week eerder in Calgary, maar zette hij bovendien de tweede tijd ooit neer, minder dan een seconde boven het wereldrecord (6.18,72) van Gianni Romme. En, belangrijker, ditmaal leverde het hem zijn eerste hoofdprijs van het seizoen op. Een etmaal later lag hij lang op koers voor zijn tweede wereldtitel op olympisch ijs, maar in een rechtstreeks duel met Carl Verheijen, die in de slotfase een geweldige versnelling plaatste, werd hij afgetroefd: 13.12,49 contra 13.13,81. Opnieuw zilver voor De Jong.

"Op de vijf kilometer was het grote verschil met Calgary dat ik mijn rondetijden op het laatst vlak wist te houden. Dat heeft met mentaliteit en scherpte te maken", aldus De Jong, die zowel Verheijen (6.22,43) als Gianni Romme (6.25,00) ruimschoots voor wist te blijven. Beiden flankeerden hem in de sfeerloze Utah Olympic Oval wel op het podium als bewijs dat Nederland het volgend seizoen op de Olympische Spelen, zoals het er nu uitziet, vooral van de lange afstanden moet hebben. Verheijen kon overigens vrede hebben met zijn zilveren plak van zaterdag, zeker nadat op de tien kilometer de uitslag omgekeerd was. "Bob en ik hebben al weken ongeveer hetzelfde niveau. De vorm van de dag is daarom vaak doorslaggevend. Dat was hier ook zo."

De winnende tijd van De Jong betekende voor de 24-jarige stayer uit de TVM-ploeg een bevestiging van zijn vaste overtuiging dat hij niet langer genoegen mag nemen met een plaats in de schaduw. Na afloop van de vijf kilometer sprak hij ook voor het eerst hardop over een aanstaande verbetering van het wereldrecord van Romme op die afstand. "Die tijd is te breken", klonk het. Aan de vooravond van de wereldtitelstrijd had De Jong al opgemerkt dat het 'tijdperk Romme' weleens een gepasseerd station zou kunnen zijn. "Ik verwacht niet dat de supervorm die Romme aan het begin van dit seizoen tentoon spreidde ooit nog terugkeert. Dat is een uitschieter geweest", zei hij. Naar aanleiding van de bronzen plak van zijn voormalige ploeggenoot nuanceerde hij die woorden. "Je kan iemand als Gianni Romme nooit afschrijven, zeker niet na wat hij hier heeft laten zien. Als je niet in goede doen bent en je wordt nog derde, daar heb ik respect voor."

Respect is echter wat anders dan ontzag, want daar is geen sprake meer van. Bob de Jong prijst zichzelf nog altijd gelukkig met zijn beslissing van vorig seizoen om SpaarSelect, oftwel de ploeg van Romme, in te ruilen voor de TVM-ploeg van Rintje Ritsma. Binnen de luidruchtige ploeg van Peter Mueller sneeuwde hij onder en werd er nauwelijks naar hem geluisterd, bij TVM voelt hij wel de waardering waar hij zo naar verlangde. "Ik heb onder Peter Mueller best een goed seizoen gedraaid", zegt De Jong, die vorig jaar op de WK afstanden in Nagano op zowel de vijf als de tien kilometer genoegen moest nemen met zilver. Beide malen eindigde Gianni Romme voor hem. "Ik wil Peter ook nergens de schuld van geven, maar met hem klikte het gewoon niet."

In Geert Kuiper vond hij bij TVM een coach wiens karakter beter bij hem past: rustig, nuchter en zonder poeha. "Bob is een gevoelsmens", weet ook Kuiper. "Het heeft een tijd geduurd voordat ik hem leerde kennen. Bij Peter Mueller was er waarschijnlijk bovenal sprake van een taalbarrière. In het Engels kon Bob zijn gevoelens en ideeën gewoon minder kwijt. Op zijn verzoek ben ik hem tijdens races bijvoorbeeld aan het begin van de kruising, direct na het uitkomen van de bocht, gaan coachen. Peter staat juist altijd aan het eind van het rechte stuk, maar dan is Bob al weer teveel in trance om nog iets van aanwijzingen op te vangen. Het zijn details, maar daar draait het wel om. Verder is het bij Bob belangrijk dat hij het gevoel heeft gewaardeerd te worden. Ik weet zeker dat hij het prachtig vond dat Rintje Ritsma langs de kant stond om hem aan te moedigen. Dat deed hem goed."

WK afstanden Salt Lake City:

MANNEN: eerste 500 m:1. Shimizu (Jap) 34,64, 2. Wotherspoon (Can) 34,77, 3. Horii (Jap) 34,92, 4. Takeda (Jap) 35,03, 5. FitzRandolph (VSt) 35,04, 6. Van Velde (Ned), Hänninen (Fin) 35,21, 8. Klevtsjenja (Rus), Lee (ZKo) 35,23, 10. Ioriatti (Ita) 35,26, 18. Wennemars (Ned) 35,63, 22. Bos (Ned) 37,55.

Tweede 500 m:1. Shimizu 34,32 (WR), 2. Wotherspoon 34,52, 3. FitzRandolph 34,72, 4. Lee 34,84, 5. Horii 34,90, 6. Ireland 34,94, 7. Cheek 34,98, 8. Klevtsjenja 35,00, 9. Carpenter 35,16, 10. Takeda 35,21, 13. Van Velde 35,27, 16. Bos 35,35, 19. Wennemars 35,46.

Eindklassement:1. Shimizu 68,960, 2. Wotherspoon 69,290, 3. FitzRandolph 69,760, 4. Horii 69,820, 5. Lee 70,070, 6. Klevtsjenja 70,230, 7. Takeda 70,240, 8. Cheek 70,260, 9. Ireland 70,420, 10. Hanninen 70,440, 11. Van Velde 70,480, 18. Wennemars 71,090, 21. Bos 72,900.

1000 m:1. Wotherspoon 1.08,28 (WR), 2. Söndraal (Noo) 1.08,50, 3. Klevtsjenja 1.08,59, 4. Lee 1.08,61, 5. Van Velde 1.08,70, 6. Wennemars 1.08,76, 7. Imai (Jap) 1.08,78, 8. Ireland 1.08,86, 9. FitzRandolph 1.09,10, 10. Bos 1.09,24.

5000 m:1. De Jong (Ned) 6.19,58, 2. Verheijen (Ned) 6.22,43, 3. Romme (Ned) 6.25,00, 4. Sajoetin (Rus) 6.25,60, 5. Shirahata (Jap) 6.26,04, 6. Dittrich (Dui) 6.28,34, 7. Saetre (Noo) 6.29,54, 8. Boutiette (VSt) 6.31,93, 9. Kibalko (Rus) 6.32,56, 10. Molicki (Can) 6.33,56, 18. Veldkamp (Bel) 6.36,51.

VROUWEN: 1000 m:1. Garbrecht (Dui) 1.14,13 (WR), 2. Völker (Dui) 1.14,14, 3. LeMay-Doan (Can) 1.14,50, 4. Witty (VSt) 1.14,59, 5. Friesinger (Dui) 1.14,75, 6. Zjoerova (Rus) 1.15,16, 7. Klassen (Can) 1.15,27, 8. Timmer (Ned) 1.15,36, 9. Rodriguez (VSt) 1.15,44, 10. Tonoike (Jap) 1.15,49, 13. De Loor (Ned) 1.16,03, 14. Nuyt (Ned) 1.16,15.

1500 meter:1. Friesinger 1.54,58, 2. Tabata 1.54,76, 3. Klassen 1.55,08, 4. Groenewold 1.55,68, 5. Rodriguez 1.55,73, 6. Li Song (Chn) 1.55,79, 7. De Loor 1.55,83, 8. Witty 1.56,05, 9. Tonoike 1.56,81, 10. Polozkova (Rus) 1.56,25, 18. De Jong 1.59,17.

3000 m:1. Niemann (Dui) 4.00,34, 2. Friesinger (Dui) 4.01,98, Pechstein (Dui) 4.02,13, 4. Klassen (Can) 4.02,41, 5. Tabata (Jap) 4.03,74, 6. De Loor (Ned) 4.04,56 (NR), 7. Groenewold (Ned) 4.05,64, 8. Barisjeva (Rus) 4.05,73, 9. Rodriguez (VSt) 4.06,63, 10. Song (Chn) 4.07,01, 18. De Jong (Ned) 4.12,76.

5000 m:1. Niemann (Dui) 6.52,44 (WR), 2. Pechstein (Dui) 6.58,11, 3. Tabata (Jap) 7.05,49, 4. Groenewold (Ned) 7.06,53, 5. Cramer (Ned) 7.09,29, 6. Prokasjeva (Kaz) 7.09,42, 7. Groves (Can) 7.10,52, 8. Seo (Jap) 7.12,16, 9. De Jong (Ned) 7.13,60, 10. Nemoto (Jap) 7.13,86.

10.000 m:1. Verheijen (Ned) 13.12,49, 2. De Jong (Ned) 13.13,81, 3. Sajoetin (Rus) 13.17,83, 4. Dittrich (Dui) 13.19,09, 5. Saetre (Noo) 13.19,33, 6. Shirahata (Jap) 13.19,92, 7. Uytdehaage (Ned) 13.23,02, 8. Veldkamp (Bel) 13.32,81, 9. Grödum (Noo) 13.33,53, 10. Björge (Noo) 13.38,75.