MEXICO-STAD - Tienduizenden mensen zijn gisteren in Mexico-stad de straat opgegaan om het Zapatista-rebellenleger (EZLN) van de geheimzinnige, altijd met bivakmuts en pijp getooide 'ondercommandant Marcos' toe te juichen

Gisteravond kwamen de 'Zapatistas', die een vrijgeleide hadden van de Mexicaanse president Fox, na een tocht van twee weken aan in de hoofdstad.

Ondercommandant Marcos en 23 andere guerrilla-aanvoerders reden op een oude vrachtwagen Mexico-stad binnen, aan het hoofd van een grote colonne indiaanse rebellen. De Zapatista's lieten hun wapens achter in de Zuid-Mexicaanse jungle en vertrouwen hun veiligheid in de hoofdstad toe aan een speciaal voor de gelegenheid georganiseerd korps van sympathiserende politievrouwen en gemeentewerkers.

Tienduizenden mensen juichten het Zapatista-leger toe. (Foto: REUTERS)

De aankomst van de guerrilla's in de metropool volgt op een mars van twee weken door twaalf deelstaten, die tot doel had de aandacht te vestigen op het trieste lot van ongeveer tien miljoen indianen in Mexico. Ondercommandant Marcos wil er in Mexico-Stad bij het Nationale Congres op aandringen om de eerder door president Vicente Fox ingediende wet ter bescherming van de indiaanse rechten goed te keuren. Enkele afgevaardigden hebben evenwel problemen met de vergaande autonomie die president Fox de indianen wil gunnen.

Het is de eerste keer sinds de revolutie in 1914 van Pancho Villa en Emiliano Zapata de boerenleider aan wie de Zapatistas hun naam ontlenen dat guerrilla's openlijk de Mexicaanse hoofdstad binnen trekken. President Fox gaf Marcos en zijn volgelingen een vrijgeleide en gaf de federale politie van het land opdracht de Zapatista's, die overal als popsterren werden toegejuicht, te begeleiden tijdens hun trektocht door het land. De regering stelde de indianen ook enkele comfortabele toerbussen te beschikking.

De gulheid waarmee president Vicente Fox de Zapatistas helpt ging rebellenleider Marcos evenwel te ver. Hij beschuldigde het staatshoofd ervan de mars voor eigen politieke doeleinden te willen kapen. President Fox zegt evenwel naar vrede te hunkeren en ging direct na zijn aantreden, op 1 december van het vorige jaar, akkoord met de vredeseisen van de opstandelingen. Hij gaf het leger bevel de omsingeling van het Zapatista-gebied op te heffen en ontsloeg alle gearresteerde rebellen uit gevangenschap. De derde eis van ondercommandant Marcos behelst de goedkeuring van een wet die het indiaanse recht op zelfbeschikking regelt. Dit was het eerste wetsvoorstel dat president Fox na zijn ambtsaanvaarding ondertekende en naar de volksvertegenwoordiging stuurde.

De irritatie van Marcos wordt veroorzaakt door het besef dat hij Mexico-Stad niet zonder een getekend vredesakkoord kan verlaten. "Hij kan de wapens nooit meer ter hand nemen nu de president aan al zijn eisen tegemoet is gekomen. Marcos kan zijn weldoener niet schofferen zonder zelf politieke averij op te lopen", aldus columnist Jesus Silva van de krant Excelsior.

Na een kort offensief in januari 1994, waarbij ongeveer 100 mensen sneuvelden houden de Zapatista's zich schuil in de oerbossen van de Zuid-Mexicaanse deelstaat Chiapas. Eerdere pogingen om tot een vergelijk te komen met de federale regering mislukten. Vicente Fox beloofde tijdens zijn verkiezingscampagne de vrede te zullen herstellen door de indiaanse rechten in de wet te verankeren en hun verpauperde gemeenschappen een groter deel van de nieuwe welvaart toe te kennen.