Beleggers in Nederlandse aandelen hebben ondanks de terugslag van gisteren op de Amsterdamse effectenbeurs weinig reden tot klagen. Zij hebben over 1999 een rendement van 31% gehaald. Ook op langere termijn is het bezit van aandelen lucratief gebleken. Een familie die al in 1900 Nederlandse aandelen bezat, heeft de koers daarvan in een eeuw tijd ruim zien verveertigvoudigen.

Dat blijkt uit gisteren door het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) bekendgemaakte cijfers. De zogeheten herbeleggingsindex van het CBS, een barometer van de hele Amsterdamse beurs en dus niet alleen van de meest verhandelde fondsen, steeg vorig jaar met 31%.

In deze index wordt het totaal gemeten van uitgekeerde dividenden en koerswinsten van alle aandelen, met uitzondering van de beleggingsfondsen. De stijging van 31% is vooral te danken aan de koersstijging van 23% in het vierde kwartaal van 1999. De afgelopen twintig jaar was het gemiddelde rendement 20%. Voor de belegger in aandelen was het afgelopen jaar dus een goed jaar, maar geen recordjaar. In 1997 was de stijging nog hoger.

Damrak loopt achter
Niettemin hadden beleggers die kozen voor de beurs van Amsterdam, er begin vorig jaar beter aan gedaan te kiezen voor buitenlandse fondsen. Amsterdam bleef het afgelopen jaar voor het eerst na zeven jaar achter bij de MSCI-wereldherbeleggingsindex, die met 46% steeg. Over de afgelopen twintig jaar steeg deze wereldindex gemiddeld met 17% per jaar.

Het rendement van de beleggingsfondsen die zich richten op Nederlandse aandelen bleef met 29% licht achter bij de Nederlandse herbeleggingsindex. De beleggingsfondsen, die wereldwijd beleggen overtroffen de wereldindex door een rendement te halen van 65%.

Beleggers in obligaties hebben een slecht jaar achter de rug. Het totale rendement was min 2%. De rente op de leningen kon de daling van de koers niet goedmaken. De afgelopen zestien jaar lag het gemiddelde rendement op obligaties op 8%.

Koersdalingen
De aandelen in Nederland zijn in de twintigste eeuw 43 keer zoveel waard geworden. Vanaf eind 1899 stegen de koersen gemiddeld met 4% per jaar. Maar dat eindresultaat betekent niet dat er geen sterke koersdalingen voorkwamen. Zo halveerden de koersen tussen 1920 en 1925, terwijl de koerswaarde tussen 1929 en 1932 nog eens met tweederde daalde.

Pas in 1954 bereikten de koersen weer het niveau van eind 1899. In de periode van 1955 tot 1970 nam het koersniveau met gemiddeld 6% per jaar toe. Na een stagnatie in de jaren zeventig kwam de stijging van de koersen in een stroomversnelling. Vanaf 1980 zijn de koersen gemiddeld met 15% per jaar gestegen.