Het was al langer mogelijk om muziek om te zetten in voor computers leesbare bestanden. De compressiemethode MPEG Audio Layer 3 (MP3) zorgde er echter voor dat het aanbieden van muziek op internet ook echt een grote vlucht nam.

MP3-bestanden leggen tien keer minder beslag op de geheugenruimte van computers en aan kwaliteit boet de muziek nauwelijks in. Leuke bijkomstigheid is dat van de muziekbestanden met behulp van een ander computerprogramma en een cd-brander gewone compact discs kunnen worden gemaakt, die ook op reguliere cd-spelers afgedraaid kunnen worden.

De snelle opmars van MP3 heeft er voor gezorgd dat het vandaag de dag wemelt van de websites waarop illegaal muziekbestanden worden aangeboden. Volgens Tim Kuik van de stichting Brein (Bescherming Rechten Entertainment Industrie Nederland) gaat het in ons land alleen al om zeker 1000 van deze sites.

De International Federation of the Phonographic Industry (IFPI), waarbij 1400 platenmaatschappijen uit 70 landen zijn aangesloten, schat dat wereldwijd ongeveer één miljoen illegale muziekbestanden op het internet te verkrijgen zijn, meestal gratis en soms tegen betaling. Aan een schatting van de omzet die de muziekindustrie hierdoor misloopt, wil een woordvoerder van de IFPI zich desgevraagd niet wagen.

Om aan de inkomstenderving een eind te maken, kondigde platengigant Sony half mei aan zélf muziek te gaan verkopen via het internet. Gisteren werd verder bekend dat platenmaatschappijen wereldwijd de handen ineen slaan om een eind te maken aan het illegale aanbod van muziek.

Onbegonnen werk, zo realiseert ook directeur Maarten Steinkamp van Bertelsmann Music Group (BMG) Benelux zich. "Er zullen altijd hardcore internetters als kopieerder actief blijven, hoe moeilijk je het hen ook maakt. En zij redeneren juist: hoe moeilijker je het ons maakt, hoe liever het ons is. Met hen moet je de strijd dan ook niet aan willen gaan."

De grote massa die illegaal muziek kopieert omdat het nu zo makkelijk is, is door nieuwe beveiligingstechnologieën echter wel degelijk af te schrikken, aldus Steinkamp. "Wat je zeker moet voorkomen, is dat heel Nederland aan de MP3 gaat, omdat het zo makkelijk is."

Het grote succes van illegale muziek op internet wijt Steinkamp voor een deel aan het feit dat een legaal alternatief lange tijd heeft ontbroken. Aan die situatie zou echter snel een eind komen, nu ook platenmaatschappijen zich realiseren dat internet een extra verkoopkanaal kan zijn.

Dat verkoopkanaal is vandaag de dag overigens nog maar bescheiden, zo geeft ook directeur Patrick Decam van Sony Music Benelux toe. In de Verenigde Staten, waar men op het gebied van internetverkopen (e-commerce) voorop loopt, is volgens Decam en Steinkamp nu nog maar 1 procent van alle muziekverkopen online. "In Europa zijn de internetverkopen als percentage van het totaal helemaal te verwaarlozen", zo voegt de BMG-directeur eraan toe.

Met de stelling dat internet als medium net zo kopieergevoelig is als de compact disc nu, is Decam het niet eens. "Muziekbestanden die geschikt zijn voor verkoop via internet zijn veel makkelijker te beveiligen", aldus de Sony-directeur, die bij de platengigant tevens bestuurslid is van een Europese technology and new media board.

"In de toekomst kan met de muziek een soort watermerk mee worden gemixt, zodat je weet of het om een origineel werk of een kopie gaat," aldus de directeur. "Daarnaast kunnen muziekbestanden op termijn zó worden versleuteld, dat het onmogelijk is om ze te openen als er niet eerst voor is betaald."

Bang dat er door de snelle opkomst van internet voor de muziekindustrie als zodanig dan ook geen droog brood meer te verdienen is, is Decam dan ook niet. "Ik geef toe dat internet nu nog een bedreiging is. Maar als we over een paar jaar in staat zijn om muziekbestanden goed te beveiligen én een manier hebben ontwikkeld om mensen voor deze bestanden te laten betalen, dan hebben we er een verkoopkanaal bij."

BMG-directeur Steinkamp ziet niet alleen kansen waar het gaat om de directe verkoop via internet, maar vooral ook kansen waar het gaat om de indirecte verkoop. "Onze artiesten worden dan bijvoorbeeld door exploitanten van internetpagina's ingezet om mensen naar hun sites te lokken. Voor de klanten die hun dat oplevert, krijgen wij vervolgens een vergoeding. We krijgen dergelijke verzoeken nu al."

Dat artiesten bij hun platenmaatschappijen weg zullen lopen om in eigen beheer muziek te gaan verkopen, ziet Decam niet snel gebeuren. "De muziekmarkt is hitgedreven. Platenmaatschappijen zijn als geen ander in staat om van een lied een hit te maken." Steinkamp is beduidend minder stellig. "We zullen ons als platenmaatschappij zeker moeten beraden op wat we kunnen doen om ook de bekende artiest aan ons te binden."

Als er dan toch een slachtoffer van de opkomst van internet moet worden aangewezen, dan zal dat de traditionele platenwinkel zijn, zo denkt zowel Steinkamp als Decam. "Die zal zich opnieuw moeten positioneren." Free Record Shop zou van een dergelijke herpositionering een goed voorbeeld zijn. "Die keten heeft zich omgevormd van traditionele platenwinkels tot winkels voor tienerentertainment," aldus Decam. Of dat voldoende is, zal blijken.