Het chemieconcern DSM heeft in het derde kwartaal van dit jaar de opgaande lijn in de resultaten weer kunnen oppakken. Was er in het eerste en tweede kwartaal nog sprake van winstdalingen met respectievelijk 40 en 30 procent, in het derde kwartaal steeg de nettowinst tot EUR106 miljoen (ƒ233 miljoen), dat was 10 procent meer dan in dezelfde periode van vorig jaar.

Voor het vierde kwartaal rekent de raad van bestuur op een 'substantieel' hoger resultaat. Wat de DSM-top daar precies onder verstaat wilde Louk Ligthart, lid van de raad van bestuur, gisteren tijdens een toelichting op de cijfers niet zeggen.

"Het is in ieder geval meer dan 20 procent", zei hij. Veel zal daarbij afhangen van de olieprijs. Wijzigt die sterk dan zal dat leiden tot sterke op- of afwaardering van de voorraden.

De verdere stijging van de winst zal echter niet voldoende zijn om de klappen van het eerste halfjaar op te vangen. "De winstdaling van 18 procent over de eerste negen maanden wordt niet goedgemaakt. Wel zullen we de achterstand kunnen inlopen".

Op de beurs reageerden beleggers teleurgesteld op de cijfers. De koers van het aandeel zakte EUR2,57 tot EUR36, waarmee de onderneming de sterkste daling onder de hoofdfondsen was.

Slecht gaat het nog steeds in de penicillinesector. De prijzen daalden verder tot onder de $10 per standaardeenheid. Er wordt thans aan een herstructureringsplan gewerkt dat in nog voor het einde van het jaar bekend zal worden gemaakt.

Nu is al duidelijk dat een aantal van de tien produktielokaties dicht zal moeten, anderen zullen gereorganiseerd worden. De kosten daarvan zullen in de resultaten van het vierde kwartaal worden verwerkt. Ligthart verwacht overigens niet dat daardoor de post buitengewone baten en lasten sterk zal afwijken van vorig jaar. Of dat komt doordat DSM activiteiten gaat verkopen wilde hij niet zeggen.

Volgens Ligthart heeft DSM met de overname van Gist-Brocades beslist geen kat in de zak gekocht. Alleen de penicillinesector draait hier slecht, andere activiteiten doen het goed. "Toen we Gist-Brocades overnamen voorspelden de deskundigen een penicillineprijs van $12 à $13. Dat was al aanzienlijk minder dan de $18 die daarvoor nog gold. Door maatregelen te treffen willen we nu ook op een prijs van $10 een goed rendement halen", zei Ligthart, die daaraan toevoegde dat er nu nog net geen verlies op deze activiteit wordt geleden, maar dat dit wel zal gebeuren op een prijs van $9.

Het bedrijfsresultaat van de divisie life science products, waarin alle activiteiten van het vroegere Gist-Brocades zijn ondergebracht, bleef door de problemen in de penicillinesector op onveranderd EUR42 miljoen (ƒ92 miljoen).

De concernomzet steeg in het derde kwartaal met 2 procent tot EUR1,57 miljard (ƒ3,5 miljard). De opbrengstprijzen waren gemiddeld 1 procent lager. Naast de prijzen voor penicilline bleven die voor melamine, vezelgrondstoffen en meststoffen achter bij het derde kwartaal van vorig jaar. De prijzen van koolwaterstoffen en polyetheen daarentegen waren hoger. Dankzij de aantrekkende vraag stegen de volumes met gemiddeld 6 procent. Desinvesteringen drukten de omzet met 4 procent, terwijl hogere wisselkoersen een positief effect hadden van 1 procent.

Het totale bedrijfsresultaat steeg met 7 procent tot EUR148 miljoen (ƒ326 miljoen).

De sector hoogwaardige kunststoffen (engineering plastics en elastomeren) kon dankzij eerdere herstructureringen het bedrijfsresultaat verdubbelen tot EUR30 miljoen (ƒ66 miljoen). Het rendement komt met 12 (v.j. 8,1) procent volgens Ligthart nu aardig in de buurt van de concern-norm van 15 procent.

Bij polymeren en industriële chemicaliën was er weliswaar een sprake van een verbetering ten opzichte van het tweede kwartaal, maar vergeleken met het derde kwartaal van vorig jaar daalde het bedrijfsresultaat met 17 procent tot EUR63 miljoen (ƒ138 miljoen). Melamine kampte hier met overcapaciteit, mede door het afnemen van de vraag in Azië. Er werd overigens nog wel met winst gewerkt. Ook voor meststoffen bleven de marktomstandigheden ongunstig.