Werken op kantoor is topsport zo stellen de onderzoekers: er wordt in korte tijd hard gewerkt en goed verdiend. De werknemers zijn over het algemeen goed gezond. Dat is nodig om het hoge werktempo vol te kunnen houden. De hoge psychische arbeidsongeschiktheid wordt volgens de onderzoekers verklaard doordat veel mensen de continue werkdruk niet aankunnen en overspannen raken. Met name onderwijs en gezondheidszorg zijn risicosectoren. Wat de situatie nog enigszins 'redt' als het om de werkdruk gaat, is dat werknemers in ons land een grote mate van vrijheid hebben bij het indelen van hun werk.

Op het punt van de flexibele arbeid constateert TNO dat er nergens anders in Europa zoveel parttime wordt gewerkt. "De Nederlandse economie produceerde in de afgelopen 25 jaar voornamelijk flex- en parttimebanen. De oorzaak hiervan is dat meer vrouwen zijn gaan werken en dat flexwerk gemakkelijker in een diensteneconomie kan worden georganiseerd dan in de industrie of landbouw", zegt onderzoeker Smulders.

TNO verwacht dat de werkdruk in Nederland de komende jaren onverminderd hoog zal blijven omdat veel bedrijven moeite hebben bij het vinden van personeel. "Bedrijven zullen naar een ruimere personeelsbezetting toe moeten om bij personele tegenslag wat makkelijker de gevolgen op te kunnen vangen", aldus onderzoeker Smulders.

Geweld op de werkvloer komt weinig voor. Tussen de drie en zes procent van het personeel heeft hier mee te maken. Jongeren en vrouwen en vooral degenen die met klanten, patiënten, leerlingen en passagiers te maken hebben worden de dupe van agressie. De psychische gevolgen zijn vaak ingrijpend. Het opnieuw inschakelen van ouderen en gehandicapten in het arbeidsproces is een probleem, omdat het werk in veel gevallen intensiever is geworden.