&referer=" WIDTH="0" HEIGHT="0" BORDER="0" ALIGN="LEFT" ALT="">

vrijdag 22 oktober 1999

Geld is - bijna - alles in VS-presidentscampagne door Joost de Haas - NEW YORK, vrijdag Puur geldgebrek dwong Elizabeth Dole woensdag tot het opgeven van de strijd om het Witte Huis. De eerste vrouw die serieus deelnam aan de race om de Republikeinse nominatie als presidentskandidaat was niet opgewassen tegen geraffineerde 'moneymakers' als koploper George Bush. De gouverneur van Texas heeft in amper acht maanden tijd meer dan zestig miljoen dollar aan verkiezingsfondsen vergaard, terwijl Dole het moest doen met vijf miljoen. Senator John McCain, een van de resterende zeven Republikeinse kandidaten, verklaarde dat Dole de 'battle of the bucks' (de slag om de dollars) had verloren in plaats van de strijd om de ideeën. McCain heeft hervorming van het campagnestelsel tot verkiezingsthema gebombardeerd. De Vietnam-veteraan vindt dat grote geldgiften de politiek corrumperen. Samen met de Democraat Russ Feingold lanceerde hij een wetsvoorstel dat een eind moet maken aan de ongebreidelde stroom 'soft money'. Dat zijn de donaties die grote bedrijven, vakbonden en rijke individuen overmaken aan een politieke partij. Het geld wordt door de partijen gebruikt om hun kandidaten naar voren te schuiven. Vrijheid Daarmee wordt geprofiteerd van een gat in de wet. Sinds de jaren zeventig geldt namelijk een wettelijke limiet van duizend dollar per particuliere gift voor een kandidaat. Het Amerikaanse Hooggerechtshof buigt zich momenteel, voor het eerst sinds 23 jaar, over deze beperking op donaties. Een politiek actiecomité uit Missouri ijvert voor opheffing omdat de limieten zouden indruisen tegen het recht op vrijheid van meningsuiting. In 1976 bepaalde het Hooggerechtshof dat contributie-grenzen gerechtvaardigd waren om corruptie of de schijn daarvan te voorkomen. Tegelijkertijd vond de hoogste rechter dat op campagne-uitgaven geen beperkingen mochten worden gelegd, om de vrije meningsuiting van kandidaten te waarborgen. In de huidige presidentscampagne zal naar verwachting in totaal drie miljard dollar worden besteed meer dan ooit tevoren. De combinatie van ongelimiteerde uitgaven en de explosieve stijging van 'soft money'-donaties heeft volgens Anthony Kennedy, lid van het Hooggerechtshof, een politiek systeem in de hand gewerkt dat 'bezeten' is door de jacht op geld. George Bush is een ware meester in de fondsenwerving. De zoon van de voormalige president haalde onlangs op een feest in New York binnen een paar uur twee miljoen dollar op. Het geld komt volgens zijn campagnestaf van een doorsnee uit de Amerikaanse bevolking. Maar Charles Lewis, hoofd van een centrum voor politieke bewustwording, Center for Public Integrity, zegt: "Minder dan een tiende procent van alle Amerikanen schenkt het maximale bedrag van duizend dollar. Ruim 96 procent van de bevolking geeft geen cent." Volgens Republikein McCain is zijn partij volledig in de greep van het grote geld. De overgrote meerderheid van zijn collega's in de Senaat blokkeerde deze week voor het vierde achtereenvolgende jaar een definitieve stemming over hervorming van het stelsel. Senator Mitch McConnell noemde de voorstellen een "liberaal complot om de Republikeinse partij te vernietigen". Maar McCain vecht door: "Ik hoop hiermee het vertrouwen van de Amerikanen in de politiek terug te winnen."

Auteursrechten voorbehouden 1996-1999, © Dagblad De Telegraaf, Amsterdam De Telegraaf-i wordt het best bekeken met Netscape Navigator, Netscape Communicator of Microsoft Internet Explorer.