&referer=" WIDTH="0" HEIGHT="0" BORDER="0" ALIGN="LEFT" ALT="">

zaterdag 16 oktober 1999

Achter de schermen van de marathon woekert de merkenslag AMSTERDAM, zaterdag - door Bert Dijkstra en Frits Huis In het lelletje van zijn linkeroor hangt een gouden plaatje met de naam NIKE. De onvoorwaardelijke trouw van 's lands beste marathonloper Greg van Hest aan zijn sponsor gaat ver. Zo ver zelfs dat de Amerikaanse multinational niet eens zelf voor het sieraadje hoefde te betalen. "Verjaardagscadeau van onze pa en ons ma", zegt de Tilburger, thuis in de aangenaam volkse Nijverstraat, strelend langs het hebbedingetje. "Ook in mijn sport draait alles commercieel gezien om de televisiebeelden. Zet je een Nike-petje op je hoofd, zorgt de regisseur er regelmatig voor dat de letters niet in beeld komen. En de reclame op het shirt wordt door de camera al helemaal niet opgepakt. Nou ben ik toevallig gek op het merk waar ik voor loop en vind ik dat gouden plaatje aan m'n lelletje gewoon mooi, maar het is ook een leuke bijkomstigheid dat het onvermijdelijk op tv komt, want ze kunnen in Hilversum onmogelijk het oor van een atleet afsnijden." Greg van Hest staat te kotsen bij de finish: 'Niemand heeft mij onderweg verteld dat Maase op weg was naar de eindstreep. Ook m'n manager Jos Hermens niet.' Fotografie: Frank van den Berg (mmv Duo Sport) Greg van Hest, van huisuit toch meer het type van heerlijk ongecompliceerd hardlopen dan van koel rekenen, weet hoe het werkt. Dat in de marathon stopwatches niet alleen worden gebruikt om tussentijden op te nemen, maar ook het aantal minuten dat een sponsornaam in beeld is. Dat de meest recente Rotterdam Marathon een half miljoen tv-kijkers trok met een waardering van 7.1. En dat alleen al om die reden hem ernstig onrecht is aangedaan. Voorzichtig z'n woorden kiezend: "Ik kan niet ontkennen dat ik van die wedstrijd een vieze smaak in de mond heb overgehouden." Ben je niet gewoon geflikt? Verlegen grijnzend: "Dat mag je geloof ik wel zeggen, ja." Terug naar die gedenkwaardige 18e april aan de oevers van de Maas. Van Hest (Nike) gaat van start als Neerlands beste, met als doel dat te blijven en onder de limiet te duiken voor de Olympische Spelen van Sydney. Landgenoot Kamiel Maase (Asics) begint aan het karwei als uitverkoren 'haas' in de eerste groep. De 10 kilometer-specialist wordt geacht om tempo te maken voor de grote jongens en na vijftien kilometer uit de wedstrijd te stappen. Maar ziedaar: Maase loopt door en slaagt er zelfs op een haar na in om op de Coolsingel Greg van Hest voor te blijven. 'Superhaas', jubelt het volk. Helaas voor hen die gaarne in sportwonderen geloven blijkt de waarheid met terugwerkende kracht een tikkeltje minder heroïsch. De onverwachte titanenstrijd tussen Van Hest en Maase wordt althans ingeleid door een fraai staaltje van 'misleiding'. Kamiel Maase: 'Zo'n prestatie is uiteraard eenmalig. Het was van mij gewoon een spontane krachts- explosie' Het begon allemaal al in de winter. Sponsor Asics verloor per 1 januari zijn paradepaardje Greg van Hest aan concurrent Nike, dat bereid was 30.000 gulden plus de nodige bonussen voor het grote talent te betalen. Asics zat daardoor als geldschieter van de Rotterdam Marathon met een vervelend probleem. 't Is immers niet echt prettig om je goede geld te steken in een evenement, waarin de loper van de 'vijand' de nationale blikvanger (lees: tv-beeldenopslokker) is. Als sponsor mocht Asics een haas leveren voor de eerste groep: Kamile Maase. Aardig, maar niet meer dan dat, want zodra de marathon echt interessant werd (en de kijkcijfers dus omhoog schoten) zou de haas al onder de douche staan. Maar Kamiel Maase haalde de eindstreep, tot verbijstering van Greg van Hest en de mannen van Nike. En dat zonder één marathontraining, 't is toch wat. Greg van Hest, voor het eerst cynisch: "Kun je nagaan als die jongen zich echt op zo'n wedstrijd gaat voorbereiden. Dan duikt hij zwaar onder het wereldrecord. En dat voor een debutant." Serieuzer: "Van vrienden heb ik begrepen dat Kamiel de weken voor de Rotterdam Marathon niet meer, zoals gebruikelijk, op de baan heeft getraind. Ze waren hem plotseling zomaar kwijt. Ik heb wel een vermoeden waar hij op die momenten in het geheim mee bezig is geweest." Je voelt je nog steeds zodanig besodemieterd dat je, voordat je geblesseerd raakte, hebt gezegd: 'Wanneer Maase als haas naar de Marathon van Amsterdam komt, dan blijf ik thuis'. Greg van Hest: "Dat klopt. Global, het bureau van Jos Hermens, belde met het voorstel om Kamiel in Amsterdam opnieuw te laten hazen. Toen een man langs het parcours na 35 kilometer tegen mij riep dat Maase nog voor mij liep, dacht ik dat die meneer in de war was. Ik kon me de vergissing wel voorstellen. Dacht: die man heeft Kamiel natuurlijk zien uitlopen op weg naar het hotel. Ik zat ruim onder de olympische limiet en had verschrikkelijke pijn aan m'n voet. Omdat ik zo eigenwijs was om zonder sokken te lopen, kreeg ik al na twintig kilometer last van een vreselijke blaar. De dokter zei later: onvoorstelbaar dat je niet hebt opgegeven. Dat kwam niet in me op, maar ik dacht wel: ik ben de beste Nederlander en die limiet haal ik makkelijk, dus ik doe 't even iets rustiger aan. Nu werd ik in de finale gedwongen om me tot kotsen toe leeg te lopen voor de titel beste Nederlander. Pas na 37 kilometer hoorde ik van bondscoach Gerard Nijboer dat Maase inderdaad nog in de wedstrijd zat. Voor die tijd had niemand mij iets verteld. Ook Jos Hermens niet." Jos Hermens: "Ik had het te druk met Maase" "Ja, ik zit er een beetje tussenin hè?" Dat zegt Jos Hermens over zijn rol als manager van zowel Greg van Hest als Kamiel Maase. Volgens de directeur van Global Sport Communications loopt het niet zo'n vaart met de ruzie tussen het tweetal. Jos Hermens: "Greg denkt dat Kamiel met opzet is doorgelopen om zijn feestje te verstieren, maar dat is helemaal niet zo. Dat blijkt wel uit het feit dat ik nog tijdens de wedstrijd met Kamiel heb overlegd of hij zou doorlopen." Greg van Hest was boos dat je hem zo laat inlichtte over het feit dat Kamiel Maase doorliep. Jos Hermens: "Dat weet ik niet. Kijk, ik was door de organisatie aangetrokken om de wedstrijd een beetje te regisseren, dus dat betekende dat ik alle atleten moest helpen en adviseren om een zo goed mogelijk resultaat te behalen. Ik heb vrij veel tijd moeten besteden aan Kamiel, omdat hij zich afvroeg of hij wel moest doorlopen, gezien het feit dat zijn baanseizoen er aan komt. Misschien dat ik daardoor wat later bij Greg ben gekomen." Dus dat hele Asics-verhaal verwijs je naar het rijk der fabelen? Jos Hermens: "Dat is gewoon lulkoek." Heb je nog met Greg van Hest gesproken, want die vindt van niet. Jos Hermens: "Ja, wat ik hem niet uit zijn hoofd kan praten, kan ik er niet uitpraten. Dat is dan verder aan hem." De kans dat Kamiel Maase in Amsterdam nog eens zo'n prestatie zal neerzetten is niet zo groot? Jos Hermens: "Hij heeft een beetje last van zijn enkel, maar Kamiel is maf in de positieve zin. Je weet het nooit helemaal zeker met hem. Van mij mag hij, het zou fantastisch zijn." Vreemd, want Hermens is jouw manager, zat als atletenwerver van de stichting Rotterdam Marathon op de motor en moet dus op de hoogte zijn geweest van de situatie in de wedstrijd. Greg van Hest: "De sensatie dat een haas als beste Nederlander kon eindigen woog voor Jos kennelijk zwaarder dan mijn belang." Dat is minder opmerkelijk dan het lijkt, aangezien Hermens over een kast vol verschillende petten beschikt. Zo is hij manager van Greg van Hest, maar ook van Kamiel Maase (Asics) en baanatleet Gebreselassi (Adidas). Hij staat als adviseur op de loonlijst van Nike, maar volgens Michel Lukkien (ex- directeur/eigenaar van Nike Nederland en tegenwoordig directeur van Improve Running Consultancy) blijft het daar niet bij. "Toen ik laatst drie topatleten aanbood bij Anthony Boerma, importeur van Fila Nederland, kreeg ik een wonderlijke reactie. Boerma moest overleggen met ene meneer Rosa, een Italiaan die gaat over de internationale wedstrijdatleten van Fila. Hij belde me terug en zei: 'Michel, ik mag niks doen, want Rosa zegt dat deze zaken in Nederland namens Fila worden geregeld door Jos Hermens'. Een bizarre situatie: de adviseur van Nike is kennelijk ook de adviseur van concurrent Fila. Ik heb de topmensen van Nike hiervan op de hoogte gebracht en weet niet wat ze er verder mee hebben gedaan. Ik weet eigenlijk maar één ding: Jos heult met verschillende merken. Als het over deze ooit zo principieel-linkse man gaat, verbaas ik mij nergens meer over." Ook Ben Hölscher, tegenwoordig hoofd sportmarketing van Adidas, is de verwondering voorbij. Hij stond tijdens de Rotterdam Marathon als de man van Nike en vooral ook als liefhebber van de (zuivere) sport naast moeder Van Hest toen Maase veel eerder dan verwacht de Coolsingel opliep. Hoewel inmiddels dus werkend voor een andere baas laat 'het sportieve onrecht' dat de familie Van Hest die zondagmiddag is aangedaan hem nog altijd niet los. "We hadden een Nike-treintje, met Greg als locomotief. Het moest zijn dag worden, maar er is hem helaas een oor aangenaaid. Toen Greg bekend maakte dat hij naar Nike ging, reageerde Jos Valentin van Asics als een slechte verliezer. Dat Maase vervolgens als konijn uit de hoge hoed komt, kan geen toeval zijn. Zegt Valentin dat ook hij verrast was door de snelle tijd van Maase? Bekijk de beelden van achter de eindstreep maar eens goed. Valentin was veel tot van alles, maar zeker niet verbaasd." Om te voorkomen dat het na de marathon tot een vechtpartij zou komen heeft Hölscher de Nike-lopers in een hotelkamer moeten opsluiten. "Ze wilden Maase te lijf, maar dat leek me niet zo'n goed plan. Ik kon me de gevoelens wel voorstellen. Ieder weldenkend mens weet wat je allemaal moet doen om een goede marathon te kunnen lopen. Er zijn ethische normen overschreden. Dat Kamiel Maase tijdens de persconferentie de marathon 'een eitje' noemde, waarvoor je kennelijk niet hoeft te trainen, maakte de zaak er niet frisser op. Zelfs NOC*NSF reageerde met de vraag of de olympische limiet niet veel te laag lag. Er is de afgelopen vijf jaar nogal wat gebeurd. Ellen van Langen van Asics naar Nike, Greg van Asics naar Nike. De druiven waren kennelijk zuur voor Valentin. Nike-atleet Marcel Versteeg trainde altijd met Kamiel Maase op de baan. Hij heeft mij verzekerd dat Maase in de weken voor de Rotterdam Marathon opvallend vaak heeft afgezegd." Ook Hölscher vindt het wonderlijk dat Jos Hermens zijn eigen pupil Van Hest onderweg niet heeft verteld dat Maase doorliep. "Jos heeft veel goeds gedaan voor de atletiek, maar in Rotterdam had hij een pet te veel op. Wat hier is gebeurd, kan absoluut niet. Het getuigt zeker niet van respect voor de sportman Greg van Hest." Volgens Kamiel Maase en Jacques Valentin (running manager van Ascis) is er geen sprake van dat Van Hest op het verkeerde been is gezet. Maase: "Eén week voor de Rotterdam Marathon heb ik nog een tien kilometer gelopen op de baan, dat zegt genoeg." Valentin: "Kamiel kwam de zaterdagavond voor de marathon tegen twaalven het atletenhotel binnenkachelen. Hij had zich voorbereid op 15 kilometer of maximaal een uur tempo maken. Hij had die avond niet eens koolhydraten gegeten. Gewoon vlees met een patatje, dus bepaald niet het ideale sportmaal." Van Hest voelt zich... Valentin: "Genaaid. Ik weet het, maar 't is onzin. Er valt Asics niets te verwijten. Wat Kamiel gedaan heeft, is zeer uitzonderlijk; daarvoor moet je een buitengewoon getalenteerde atleet zijn." Maase: "Wat in Rotterdam gebeurde, is uiteraard eenmalig. Het was gewoon een spontane krachtsexplosie; iets dat gebeurt en waar je totaal niet bij stilstaat. Ik was de avond tevoren nog met vrienden gaan stappen. Ik kan me voorstellen dat Greg in eerste instantie verbaasd was, maar als je gewoon nagaat hoe ik me heb voorbereid en wat ik voor die marathon aan wedstrijden heb gedaan, zal het volstrekt duidelijk zijn dat ik vantevoren niet van plan ben geweest om in Rotterdam de eindstreep te halen. Ik was volledig onbevangen en ontspannen. Laten we wel wezen: de verhalen dat ik de marathon ongetraind uitliep, zijn natuurlijk onzinnig. Ik train 150 tot 160 kilometer in de week. Oké, ik heb me niet specifiek op de marathon voorbereid, maar ik ben gewoon een bijzonder goed getrainde lange afstandloper." Dus toch: Kamiel Maase, hèt marathonwonder? Ben Hölscher: "Zijn superprestatie kan geen toeval zijn; ik geloof niet in wonderen." Greg van Hest: "Zonder marathontraining moet je boven de dertig kilometer ernstig in de problemen komen." Michel Lukkien: "'t Is onmogelijk dat een haas, die in de kopgroep ook nog veel vuil werk heeft moeten opknappen voor de favorieten, zo'n tijd loopt." Morgen is de marathon van Amsterdam. Maase werd bij wijze van 'nawee' van Rotterdam geweerd als haas. Van Hest zou op jacht gaan naar het twintig jaar oude Nederlands record van Gerard Nijboer (2.09.01), maar moet met een kapotte achillespees toekijken. Met dat gouden Nike-plaatje in 't oor en geen camera's in de buurt. De commercie loopt wel mee. Met stopwatch.

Auteursrechten voorbehouden 1996-1999, © Dagblad De Telegraaf, Amsterdam De Telegraaf-i wordt het best bekeken met Netscape Navigator, Netscape Communicator of Microsoft Internet Explorer.