De Amsterdamse effectenbeurs was gisteren in rep en roer. Waarschuwende woorden van de Amerikaanse centrale bankpresident, een lagere dollar en fors hogere producentenprijzen in de Verenigde Staten joegen de aandelenkoersen op het Damrak omlaag. Uiteindelijk viel de pijn eigenlijk nog mee. De AEX-index sloot 9,28 punten lager op 537,97.

Die val was beduidend minder dan de 15,5 punten verlies die de AEX in de loop van de middag noteerde. Ook op de andere Europese beurzen was de stemming in mineur. Frankfurt en Parijs kwamen nog goed weg met een verlies van respectievelijk 0,7% en 1,3%. De beurs in Londen moest een verlies incasseren van 2,5%.

De dag begon al slecht. Donderdagavond had Fed-president A. Greenspan na het sluiten van Wall Street zich in een toespraak kritisch uitgelaten over de huidige koersniveau's op de beurzen: de aandelen zijn volgens hem te duur. Hij wees daarbij nog eens op de grote risico's die de hoge aandelenkoersen met zich meebrengen. De uitlatingen misten hun uitwerking niet. De dollar zakte met bijna 2 cent en Wall Street opende vandaag fors lager.

In Nederland, waar het tevens expiratiedag op de optiebeurs was, daalde het rendement op de dertigjarige staatslening verder met vijf basispunten. Meer mensen trekken zich terug uit aandelen om de veiliger geachte obligaties op te zoeken.

Toch opende de AEX 'slechts' een kleine 5 punten lager in de ochtendhandel was dit verlies bovendien vooral te wijten aan een gebrek aan kopers en niet zozeer aan een verkoopgolf. De klad kwam er pas echt in toen 's middags uit de jongste cijfers over de Amerikaanse producentenprijzen duidelijk werd dat de inflatie in de VS hard omhoog gaat. Aangezien dat de kans vergroot op een renteverhoging door de Fed, komende maand, kozen beleggers massaal het hazenpad. Op het Damrak duikelden de koersen naar beneden.

Grootste verliezer onder de hoofdfondsen werd uiteindelijk ASML. De producent van chipmachines verloor EUR3,30 op EUR60,80. Ook andere technologiefondsen waren zwak gestemd. AEX-kandidaat Getronics zakte bijvoorbeeld EUR1,05 op EUR50,10.

Philips wist het verlies te beperken tot 55 eurocent op EUR89,85. Het elektronicaconcern kreeg de afgelopen dagen al klappen te verwerken na een verlaagd beleggingsadvies door Morgan Stanley. Gisteren leek de malaise aanvankelijk stug door te gaan. In de loop van de dag noteerde het fonds nog een min van EUR2,90.

KLM verloor 28 eurocent op EUR26. Dat verlies viel erg mee, gezien de EUR1,78 lagere stand die het fonds tussentijds noteerde. Gisteren meldde deze krant dat de luchtvaartmaatschappij een berisping door de Amsterdam Exchanges wacht. Daarnaast werd bij de indicatieve selectie door de Amsterdamse beurs KLM gisteren opnieuw genoemd als een van de twee fondsen die op basis van de effectieve omzetgegevens uit de AEX valt. De definitieve beslissing hieromtrent wordt in februari volgend jaar genomen.

De andere degradatiekandidaat uit de AEX-selectie is Buhrmann. Dit fonds sloot 20 eurocent lager op EUR16,70. Buhrmann bevestigde voor EUR300 miljoen gewone aandelen uit te geven ter financiering van de overname van het Amerikaanse Corporate Express.

Onder de financiële waarden viel het verlies mee. Alleen ING zakte meer dan 2% met een verlies van EUR1,34 op EUR51,51. ABN Amro zakte het minst weg met een EUR0,23 lager slot op EUR21,73. De bank kwam gisteren met het biedingsbericht inzake het bod op Bouwfonds Nederlandse Gemeenten. De thans vanuit Amsterdam-Zuid opererende bank meldde tevens een kleine Tsjechische vermogensbeheerder, Atlantik, te hebben overgenomen. Het beheerd vermogen van Atlantik bedraagt EUR53 miljoen.

VNU was samen met VendexKBB dat een eurostuiver klom naar EUR29,15 de enige uitschieter naar boven. De uitgever had het donderdag nog op de beursvloer moeten ontgelden. Aanleiding was de aandelenemissie die het concern aankondigde ter financiering van de overname van Nielsen. De winst van 2,5%, ug9 0,80 op EUR32,60, gisteren kon echter lang niet het verlies van bijna 7,5% een dag eerder goedmaken.

Ahold-dochter Schuitema zou een bod hebben uitgebracht op de Hermans-groep (de supermarkten A&P), zo meldde het vakblad Distrifood. Laurus heeft eerder te kennen gegeven in de keten geïnteresseerd te zijn. Ahold sloot gisteren op de beurs EUR0,19 lager op EUR28,26. Midkap-fonds Laurus zakte EUR0,60 op EUR21,20.

Op de lokale markt werd Ajax beloond voor de gisteren gepresenteerde winstcijfers. Het voetbalbedrijf won EUR0,25 op EUR11,15. Daarmee wordt de introductiekoers van vorig voorjaar tot op EUR0,20 genaderd.

Paul Jansen