De Veluwse ondernemer begrijpt niet waarom de meeste Nederlandse bedrijven
hun werknemers dit toestaan. Baan: "Je haalt overdag toch ook geen prostituees
je bedrijf binnen?"
Baan weigert in principe hotelkamers waar een betaaltelevisie met pornokanalen
aanwezig is. "Ik loop dan meteen naar de receptie om stennis te maken. Soms
is echter geen andere kamer beschikbaar. Dan ruk ik de televisie met snoer
en al van de wand."
Jan Baan verzet zich vooral tegen het gemak waarmee porno op internet
toegankelijk is. Sodom en Gomorra zijn één muisklik verwijderd.
Hij geeft toe zelf ook een enkele keer hiermee in aanraking te zijn gekomen.
"Natuurlijk wel", zegt hij eerlijk. "Ieder mens van vlees en bloed heeft
wel eens een zwak moment." De verleiding is ook dichtbij. "Overal zie je
het."
Baan staat overigens niet alleen in zijn bezorgdheid. Onlangs ontsloeg
Xerox 40 werknemers die in werktijd zich aan porno hadden verlustigd.
De ondernemer waarschuwt tegen bagetallisering van dit verschijnsel. De
productiviteit in het Nederlandse bedrijfsleven lijdt er ernstig onder.
Minstens 80 procent van de tijd die werknemers rondsurfen gaat verloren
aan onzin. Internet houdt de mensen van hun werk af. Werknemers zitten in
de baas zijn tijd ook vaak vakantiereizen te boeken.
Volgens Baan wordt het hoog tijd hier actie tegen te ondernemen. De Barnevelder
doet dat zelf ook. In de vele ondernemingen waar hij invloed heeft, zullen
bepaalde sites worden afgesloten. "Daar zal het personeel niet aan allerlei
verleidingen worden blootgesteld. Anders wordt het een chaos." De beperkingen
gelden ook voor Baan's investeringsvehikel Vanenburg Groep (2000 werknemers).
Om een verantwoord gebruik van internet te stimuleren heeft Baan 20
miljoen gestoken in een bedrijf dat daarvoor software maakt. Hij investeerde
fors in ClickChoice.com. De software zal gratis op grote schaal worden verspreid.
Baan doet dit overigens niet alleen uit idealistische motieven. Zoals hij
vroeger vele honderden miljoenen guldens verdiende met Baan Company, zo
denkt de software-ondernemer nu ook weer geld te kunnen maken.
ClickChoice draait met reclameboodschappen, zonder echter ooit namen of
concrete adressen van gebruikers te weten. De privacy is absoluut gegarandeerd,
aldus Baan.
Uitgangspunt bij het gebruik van de software is een volledige vrijheid
van handelen. In bedrijven bepaalt de leiding, liefst in overleg met de
ondernemingsraad welke informatie tijdens het werk beschikbaar is. Thuis
in de gezinssituatie kunnen de ouders zelf hun voorkeur instellen. Baan
benadrukt dit sterk als reactie op de kritiek dat een zwaar gereformeerd
man als hij niet de juiste persoon is om zo'n initiatief van de grond te
tillen. Hij bestrijdt dat ClickChoice naar paternalisme riekt.
De software biedt twee mogelijkheden. De gebruiker bepaald of zelf wat
toelaatbaar is, of hij laat dat door anderen bepalen. In het laatste geval
is de selectie gebonden aan de norm van een bepaalde groepering, zoals bijvoorbeeld
de Evangelische Omroep of de mormonen. De software werkt anders dan bij
CyberGuard (TLC Domus), met filtering, maar via klassificatie. ClickChoice
bouwt een database op van sites, die net als de filmkeuring categorieën
aanlegt. De beoordeling ligt in handen van 'communities', mensen die internetsites
bekijken vervolgens classificeren. Elke 'jury' bestaat uit drie personen.
Stuit een gebruiker op een nieuwe site, die nog geen kwalificaties heeft,
dan kan hij deze aanmelden. Zo'n site komt bovenaan de lijst van de te beoordelen
sites te staan. Meestal weet de gebruiker nog dezelfde dag of het bezoek
aan zo'n site verantwoord is. Het gezinshoofd kan ook instellen wie wat
mag bekijken. De categorie volwassen plus laat alles door. 'Volwassen' kent
beperkingen, 'kind' natuurlijk nog meer.
Het mooie van dit systeem is dat elke gebruiker of groepering voor zichzelf
kan bepalen wat toelaatbaar is. Dat verschilt aanzienlijk per cultuur. Een
voorbeeld: Tripod, 's werelds grootste verzameling gratis internetpagina's,
schorst leden die meermalen te ver gaan. Het meest verwijderd worden daar
pagina's met Japanse bondage. In Europa en Amerika is dit een enorm taboe,
maar in het land van de Rijzende Zon geen buitenissigheid.
ClickChoice lost het probleem op van de diversiteit in normen en waarden.
De software geeft de gebruiker ook de mogelijkheid de tijd in te stellen.
In de centrale meldkamers van raffinaderijen waar vooral 's nachts veel
internetgebruik voorkomt, kan bijvoorbeeld van een kwartier per dag worden
gekozen. Ouders kunnen de software zo instellen dat tijdens het huiswerk
maken tussen 16.00 en 20.00 uur geen internetgebruik mogelijk is.