Eindelijk succes in strijd
tegen vuurwapenbranche
door Joost de Haas - NEW YORK, zaterdag
Amerikaanse advocaten lijken succes te boeken met een
massaal juridisch offensief tegen de eens zo machtige wapenindustrie.
De roemruchte fabrikant Colt's Manufacturing uitvinder van de 'six
shooter' revolver gooide deze week de handdoek in de ring. Onder druk
van een reeks processen trekt Colt zich terug uit de particuliere markt.
Colt's Manufacturing Co., uitvinder van de 'six shooter' revolver,
gooide deze week de handdoek in de ring. Onder druk van een reeks
procedurestrekt Colt's zich terug van de particuliere markt.
FOTO: AP
En in navolging van het vervoersbedrijf UPS maakten twee
andere besteldiensten een eind aan de bezorging van handvuurwapens via
het wegvervoer. Daarmee pogen de bedrijven hun aansprakelijkheid te
beperken wanneer wapens door diefstal in verkeerde handen vallen.
Verspreid over de VS hebben tientallen stadsbesturen de
wapenindustrie de oorlog verklaard. Aangemoedigd door advocaten die de
tabaksgiganten op de knieën dwongen, sleepten de steden niet
alleen Colt maar ook bekende bedrijven als Smith & Wesson, Glock en
Beretta voor de rechter.
Inzet van de procedures: vergoeding van de economische
schade veroorzaakt door vuurwapengeweld, het veiliger maken van wapens
door toepassing van nieuwe technieken en het indammen van de illegale
wapenstroom.
Ook burgers trekken ten strijde: enkele moeders uit New
York die hun zoons waren verloren door wapengeweld, boekten eerder dit
jaar een grote overwinning. Een jury stelde negen wapenproducenten,
waaronder Colt's, collectief verantwoordelijk voor drie bloedige
schietpartijen.
Betrokkenen zoeken troost bij elkaar buiten de Baptistische kerk in
Fort Worth, Texas, waar vorige maand een man met een geweer zeven
mensen en zichzelf doodschoot tijdens een gebedsdienst.
FOTO: EPA
De negentienjarige Steven Fox, die een van de
schietpartijen overleefde en sindsdien met een kogel in zijn hoofd
rondloopt, kreeg een schadevergoeding toegewezen van een miljoen
gulden. De juryleden hekelden het marketingbeleid van de producenten,
die de wapenmarkt in staten met een lakse wetgeving hadden overspoeld.
Het overschot aan wapentuig was via smokkel naar New York in criminele
handen gekomen.
Onuitputtelijk
De kritiek van de jury weerklinkt sindsdien bij elke
aanklacht tegen de wapenindustrie. "De producenten hebben een
binnenlandse wapenwedloop ontketend", zegt Louise Renne, advocaat
van de stad San Francisco die zich onlangs aansloot bij de 'War on
Guns'. Renne: "Er is een onuitputtelijk aanbod wapens voor
criminelen, jongeren en geestelijk gestoorden. Eigenlijk kan iedereen
met een paar dollar op zak een wapen kopen."
Achter de schermen zijn al onderhandelingen gaande
tussen de wapenindustrie en de stadsbesturen. De advocaat van Los
Angeles, Jim Hahn, eist dat de bezem door de sector wordt gehaald
voordat de miljoenenclaims van tafel gaan. Hahn wil onder meer een
verbod op verkoop van wapens via het internet en een eind aan
advertenties waarin wordt beweerd dat wapens de veiligheid in huis
vergroten.
In Washington stranden wapenvoorstellen telkens door
verzet van met name conservatieve Republikeinen die campagnegelden
ontvangen van de National Rifle Association. Deze invloedrijke
wapenlobby kreeg onlangs steun van een hoge rechter in Texas, die
bepaalde dat het Tweede Amendement bij de Amerikaanse grondwet het
individuele wapenbezit beschermt.
De omstreden uitspraak wordt naar verwachting
voorgelegd aan het Hooggerechtshof dat tot nog toe elke grondwettelijke
bescherming van particulier wapenbezit van de hand heeft gewezen. Ook
koren op de molen van de wapenlobby was de beslissing van een rechter
in Ohio om de civiele zaak van de stad Cincinnati tegen de
wapenindustrie te verwerpen. De rechter verklaarde dat wapencontrole
een taak is van de wetgever.
In de staat California zijn al wel vergaande
anti-wapenwetten aangenomen op initiatief van de vorig jaar tot
gouverneur gekozen Democraat Gray Davis. Zo komt er een verbod op de
productie en verkoop van zogeheten 'Saturday Night Specials',
goedkopere, kleine wapens die zeer in trek zijn bij criminelen.
Ook worden veiligheidssloten op wapens verplicht en
mogen particulieren binnenkort nog maar een wapen per maand kopen. Om
het publiek en de opsporingsdiensten te laten wennen aan de nieuwe
regels stelt Davis een 'wetgevings-pauze' van een jaar voor.
TEC-DC9
Ondertussen gaat de strijd in de rechtszaal door. Het
hooggerechtshof van California zorgde vorige week voor een doorbraak
door het groene licht te geven voor een rechtszaak tegen de maker van
het automatische 'aanvalswapen' TEC-DC9.
Het proces is aangespannen door de nabestaanden van acht
advocaten die in 1993 in koelen bloede werden doodgeschoten toen een
voormalige, gefrustreerde cliënt hun kantoor binnenstormde en het
vuur opende met zijn TEC-DC9. De families voerden met succes aan dat de
producent mogelijk aansprakelijk is voor het criminele gebruik van het
wapen vanwege een agressieve marketing waarbij onder andere werd
gewezen op de 'uitstekende resistentie tegen vingerafdrukken'.
|