&referer=" WIDTH="0" HEIGHT="0" BORDER="0" ALIGN="LEFT" ALT="">

zaterdag 16 oktober 1999

Militaire bemoeizucht niet enige plaag van Pakistan door Rob Sloot - SINGAPORE, zaterdag Slechts het feit dat een land niet failliet kan gaan heeft Pakistan tot dusver voor het bankroet behoed. Maar het is economisch aan lager wal en wordt met IMF-infusen en andere Westelijke bijstand van gemiddeld 4 miljard gulden per jaar kunstmatig in leven gehouden. Het heeft een schuld van 65 miljard gulden en leeft van de hand in de tand sinds het zich eerder dit jaar niettemin een kernwapen veroorloofde. Vanaf dat moment wordt de internationale hulp als sanctie slechts mondjesmaat verstrekt. Rond de verkiezingen van 1997 beloofde de nu onder huisarrest verkerende premier Nawaz Sharif ingrijpende economisch hervormingen zoals verregaande privatisering van staatsbedrijven en een krachtige verhoging van de belastingopbrengst. Vooral dat laatste was een loze kreet in het land waar minder dan twee procent van de bevolking zich van haar fiscale plichten kwijt. Het is bij beloften gebleven mede omdat de hervormingen niet in goede aarde vielen bij de 'heersende klasse' aan wie via goedkope leningen van staatsbanken totaal van zo'n 8 miljard gulden werd verstrekt. Het overgrote deel van dat geld kwam terecht bij leden van het nationale parlement. De nieuwe militaire machthebber generaal Pervez Musharraf heeft gisteren hun binnenlandse bankrekeningen bevroren, evenals die van andere politici. "Stabiliteit" Ofschoon de militaire staatsgreep van dinsdag j.l. door vele Pakistani wordt toegejuicht als een mogelijke weg uit de economische chaos is het verontrustend dat de generaals zo zwijgzaam zijn over hun plannen. Musharraf kondigde gisteren de vorming van een overgangsregering aan, die een "effectief en eerlijk" beleid moet gaan voeren. Het regime hecht daarbij veel waarde aan "stabiliteit, geloofwaardigheid, doorzichtigheid en verantwoordelijkheid", aldus de officiële verklaring. Hopelijk zal Musharraf vandaag tijdens zijn toespraak voor radio en tv meer duidelijkheid verschaffen. De generaals zijn wellicht minder corrupt dan het regime van premier Sharif, maar een werkelijk heil mag het verarmde land ook van de militairen niet verwachten, al was het maar omdat de internationale hulpinstellingen de geldkraan plegen dicht te draaien zodra generaals ergens de macht grijpen. Volgens de grondwet, die Musharraf buiten werking heeft gesteld, is Pakistan een democratisch-parlementaire islamitische republiek. Het woord democratie moet met een grote korrel zout worden genomen. Democratische ontwikkelingen maken al decennia lang pas op de plaats. In de 52 jaar van zijn bestaan werd Pakistan gedurende 24 jaar geregeerd door generaals, die de democratie aan hun laars lapten. Nawaz Sharif zette die traditie op civiele wijze voort. Belangrijke besluiten placht hij te nemen na consultatie van een gezelschapje raadgevers. Kabinetszittingen waren zeldzaam onder Sharif. Het land wordt bovendien geteisterd door geweld tussen etnische en religieuze groepen. Politie en justitie zijn tegen dat geweld niet opgewassen. Een van de gevolgen daarvan is dat het merendeel van de 135 miljoen Pakistani het vertrouwen in die instanties volledig heeft verloren. Voor de politiek gaat feitelijk hetzelfde op. De macht is in handen van een vliesdunne bovenlaag die bestaat uit bureaucraten, militairen, leden van de machtige geheime diensten en enkele 'belangrijke' families die de grondwettelijke controlemechanismen met gemak weten te omzeilen. De grootste plaag tenslotte is de corruptie die de gehele samenleving als een ongeneeslijke ziekte doorwoekert. Met al deze dingen hebben Pakistan en de rest van de wereld leren leven. Nieuw aan de huidige situatie is dat het land nu een kernmacht is waarin de macht over de kernwapens is onttrokken aan de controle van een parlement en een burgerregering. In een heetgebakerd land, dat sinds zijn geboorte in 1947 al vier keer een oorlog met zijn buurman en aartsvijand India heeft gevoerd is dit een bijzonder risico dat de rest van de wereld zeer verontrust.

Auteursrechten voorbehouden 1996-1999, © Dagblad De Telegraaf, Amsterdam De Telegraaf-i wordt het best bekeken met Netscape Navigator, Netscape Communicator of Microsoft Internet Explorer.