Kosovo-crisis legt zware
financiële druk op EU
door Ronald van Gessel - DRESDEN, maandag
De oorlog in
Joegoslavië wordt naast de menselijke tragedie ook een zware
financiële belasting voor de Europese Unie. De kosten van
vluchtelingenopvang en (straks) wederopbouw lopen in de miljarden. Maar
Europa is vastbesloten alle consequenties van de aanpak van de
Servische president Milosevic te dragen. "We hebben de Duitse
hereniging betaald en we zullen ook de vrede in de Balkan
betalen", aldus het afgelopen weekeinde de nieuwe Duitse minister
van Financiën Hans Eichel.
Hij sprak na afloop van een halfjaarlijks informeel
treffen van de ministers van Financiën van de Europese Unie,
ditmaal onder het Duitse EU-voorzitterschap in Dresden. Bij dit treffen
was ook ECB-president Duisenberg aanwezig, die de lidstaten net had
gewezen op hun tekortkomingen bij het verminderen van begrotingstekort
en staatsschuld.
De Europese landen en de Europese Commissie (in feite
dus ook de lidstaten) hebben inmiddels al 1,7 miljard betaald of
toegezegd om hulp te bieden aan de vluchtelingen en er is nog een half
miljard nodig. En dan beginnen pas de kosten van de wederopbouw. De
opvanglanden, Albanië en Macedonië, hoeven de eerste jaren
geen rente meer te betalen over hun schulden, wat de internationale
gemeenschap in de eerste paar jaar al 330 miljoen kost.
Albanië herbergt 340.000 vluchtelingen, Macedonië 130.000.
Door dit alles wordt de vrees groter dat een aantal
EU-landen nog meer moeite kan krijgen om hun begrotingstekort omlaag te
krijgen zoals vastligt in het Verdrag van Maastricht voor de
Economische en Monetaire Unie van Europa. Volgens Eichel hebben alle
lidstaten gezamenlijk nog voldoende reserve om het Kosovo-probleem aan
te kunnen. "De oorlog is nog aan de gang, die kost ook veel geld
en het gaat me nog te ver om nu al alle kosten van de wederopbouw te
regelen", aldus Eichel.
Volgens hem moet het geld uit besparingen elders komen.
Hij zei dat hij de Duitse btw in elk geval niet wil verhogen om uit de
problemen te komen, een gerucht dat al weken de ronde doet. De EU leunt
ook zwaar op de Wereldbank en de Oost-Europabank, die ook met goedkope
ontwikkelingskredieten zouden kunnen bijspringen.
Het zal echter alles bij elkaar om heel veel geld gaan.
"De kosten van de wederopbouw van Bosnië-Hercegovina hebben
tot op heden $5 miljard bedragen", zei EU-president-commissaris
Jacques Santer ter vergelijking.
Volgens ECB-president Duisenberg is het enige effect tot
op heden van de Kosovo-crisis op de Europese economie dat de
koersbewegingen veel grilliger zijn dan normaal. Hij vond het nog te
vroeg voor verdere inschattingen.
Eind april buigen IMF, Wereldbank en de Groep van Zeven
rijkste industrielanden zich in Washington over Kosovo in een apart
'Balkan-comité'. Hier zal worden geprobeerd de hulp van de
internationale monetaire instellingen en de Verenigde Naties op een
lijn te krijgen.
De Europese Unie heeft zich er dit weekeinde in
Dresden ook tegen uitgesproken dat het IMF bij financiële crises
in de wereld ooit de rol van 'lender of last resort' mag krijgen.
Volgens Bundesbank-president Hans Tietmeyer kan het wel zo zijn dat het
IMF gaat lenen aan landen die aangestoken zijn door crises elders, maar
die op zich een gezonde economie hebben. Dit plan lanceerde de
Amerikaanse president Clinton vorig najaar. Maar Tietmeyer zei nu dat
dergelijke kredieten altijd in combinatie gegeven moeten worden met
banken en grote concerns. "Als de private sector niet meedeelt in
de risico's, dan ook het IMF niet."
|