Legerbevel oorzaak doden Herculesramp

door Jan-Kees Emmer - EINDHOVEN, woensdag

Twee weken voor de Herculesramp gaf de luchtmachttop opdracht de brandweersterkte op de luchthaven Welschap in te krimpen omdat het redden van slachtoffers geen prioriteit meer had.

Dit blijkt uit de nog niet eerder gepubliceerde transscripten van het gerechtelijk vooronderzoek naar mogelijke strafbare feiten rond de ramp, waarbij in juni 1996 van de 41 inzittenden er 34 om het leven kwamen.

Inkrimpen
Uit de verhoren van justitie in Arnhem wordt duidelijk dat de commandant van de luchthaven Welschap, Kolonel Krechting vlak voor de ramp een onthutsend telefoontje krijgt van kolonel Van Harmelen van de luchtmachtstaf in Den Haag.

Van Harmelen deelde Krechting namens de toenmalige directeur operatiën, Berrie Macco, mee dat hij het aantal parate brandweerlieden op de basis moest terugbrengen van elf naar acht.

Ondanks protesten van Krechting sommeerde Van Harmelen dat de order toch uitgevoerd moest worden. Hoe eventuele slachtoffers met de beperkte brandweerstaf gered moesten worden vertelde Van Harmelen niet.

"De taak van de brandweer is blussen en niet het redden van personen. Als er inzittenden in een ramptoestel zitten, dan hebben ze pech gehad. Ze moeten zelf maar naar buiten zien te komen met behulp van het cabinepersoneel", werd Krechting volgens getuigen toegeblaft.

De luchthavencommandant liet tijdens het gesprek twee van zijn ondergeschikten via de speaker meeluisteren.

Noodlot
Twee weken later sloeg het noodlot toe en crashte de Belgische Hercules met aan boord de leden van het Fanfarekorps der Koninklijke landmacht. In eerste instantie zonder fatale gevolgen, maar doordat het toestel in brand vloog en de redding te laat op gang kwam, stierven 34 van de 41 inzittenden.

Pikant is dat de bevelhebber van de luchtstrijdkrachten, luitenant generaal Droste in mei 1997 tegenover de overlevenden en nabestaanden glashard ontkende dat er ooit een dergelijke opdracht door een van zijn directe ondergeschikten was gegeven.

Naar aanleiding van deze bevindingen adviseerde de Hoofdofficier van Justitie in Arnhem de strafrechtelijke vervolging van Krechting, verkeersleider Zwartkruis en brandweercommandant Kappert te staken. Het college van procureurs generaal besliste echter anders. Zij stopten alleen de vervolging van basiscommandant Krechting.

Onervaren
Uit het dikke dossier waarvan delen morgen worden gepubliceerd in het blad Oplinie van de Algemene Federatie van Militair Personeel (AFMP), blijkt verder dat de Belgische bemanning van het toestel veel te onervaren was. Zo had er nooit een doorstart gemaakt mogen worden toen het toestel last kreeg van een zwerm vogels naast de baan.

Ook blijkt uit het vooronderzoek dat de Belgische bemanning de passagiers geen veiligheidsinstructies heeft gegeven. Zo wisten de inzittenden niet waar en op welke plek de noodluiken in het toestel zaten.

Volgens B. Snoep voorzitter van de AFMP, wordt meer en meer duidelijk dat bij het strafrechtelijk vervolgen van Kappert en Zwartkruis alleen de lagere uitvoerders van de Luchtmacht worden gestraft.

Buiten schot
De hogere rangen, die verantwoordelijk waren voor de organisatie en de omstandigheden waaronder de brandweer moest werken, blijven volgens Snoep buiten schot.

Snoep kan niet begrijpen waarom de militairen worden vervolgd, ondanks het feit dat steeds meer duidelijk wordt dat zij slechts een radertje waren in een keten van fouten en misverstanden. "Daarom gaat onze advocaat ook tegen deze beslissing in beroep.

Deze zaak dient 2 april." •