Brandweerman: " Gewetenloze
leugenaars zijn het..."

Van onze verslaggevers - AMSTERDAM, donderdag

Misdadig noemt de Amsterdamse brandweerman Wim Jonker het achterhouden van de precieze lading van de El Al Boeing die 4 oktober 1992 neerstortte op de Bijlmermeer.

"Doodziek ben ik geworden na die crash. Altijd werd me voorgehouden dat die ramp geen oorzaak kon zijn van mijn ziek zijn. En nu blijkt het tegendeel. Gewetenloze leugenaars zijn het... En dan wordt er op de koop toe ook nog eens moeilijk gedaan over een gezondheidsonderzoek."

Jonker (foto) was aan het werk als kazernechef aan de Van Leijenberglaan in de hoofdstad toen hij gisteren het verpletterende nieuws over de gevaarlijke El Al-lading vernam.

"Ze spraken over giftige stoffen, giftig gas en munitie aan boord van het Israëlische rampvliegtuig. En dat zouden ze al twintig minuten na het neerstorten hebben geweten. Ik kon mijn oren niet geloven. Meteen hingen er collega's aan de lijn die ook hebben gewerkt op de plek van de ramp. De verslagenheid onder de brandweermensen die in de Bijlmer toen zijn ingezet is heel groot. Wij werden zonder beschermende kleding het rampterrein opgestuurd. We kregen te horen dat het El Al-toestel alleen maar ongevaarlijk materiaal zou hebben vervoerd. Bloemen, parfum en videorecorders geloof ik. Ja, we zijn op een verschrikkelijke manier in de maling genomen."

Huidproblemen
Jonker heeft al jaren huidproblemen en last van tranende ogen. Alles wijst er inmiddels op dat hij een van de immuunziektes heeft opgelopen die voortkomen uit het Bijlmervliegrampsyndroom. "Drie keer in de week moet ik naar het VU-ziekenhuis om het eczeem op mijn handen en voeten te laten bestralen. Daar wordt het wel een beetje beter van, maar over gaat het, volgens de artsen, nooit meer. Als we hadden geweten hoe giftig die lading wel was, hadden we ons beter kunnen beschermen", verzucht Jonker.

Ook Dirk van Os reageerde gisteren verbijsterd. Deze KLM-medewerker werkte in Hangar 8, de plek waar anderhalf jaar lang de brokstukken van het ramptoestel opgeslagen lagen. Hij is er doodziek van geworden. Vorige week reisde hij zelfs naar Los Angeles om zich daar bij de biochemicus professor Garth Nicolson uitgebreid te laten onderzoeken.

Het bloed van Van Os kookt: "Ik ben des duivels. Nu blijkt dat we jarenlang door onze eigen overheid zijn belazerd. Over onze rug hebben ze al dit gruwelijks geheim gehouden. Ik zal het er zeker niet bij laten zitten."

Van Os raakte er op een gegeven moment van overtuigd dat er iets mis was met de lading van het toestel. "Ik heb dus gelijk gekregen, maar ik had uiteraard liever ongelijk gekregen. Ook mijn gezondheid staat hier op het spel. Deze zaak kent heel veel verliezers. Namelijk de mensen die willens en weten zijn opgeofferd aan de belangen van Nederland en Israël."

Bij Van Os thuis stond de telefoon gisteren roodgloeiend. "Tachtig mensen die in Hangar 8 hebben gewerkt staan inmiddels onder doktersbehandeling. Zij wisten ook niet wat ze hoorden. Ze zijn doodsbang."

Bijlmerspeurder Louis Bertholet, die achteraf zijn gelijk kreeg, kent geen gevoelens van triomf. Afgelopen vrijdag vroeg hij zich nog voor het hele Nederlandse volk woedend af waar de enquêtecommissie nu eigenlijk mee bezig was. "Er werden in mijn ogen continu de verkeerde vragen gesteld. Nu lijkt het met dit onderzoek gelukkig toch nog de goede kant op te gaan, maar ik zal pas tevreden zijn als de onderste steen echt boven komt. En nog steeds geldt wat mij betreft: eerst zien dan geloven!"

Bijlmerbewoner André Bos, die vorige week zijn getuigenverklaring aflegde voor de parlementaire enquêtecommissie, zegt opgelucht te zijn met deze jongste onthullingen. "Ruim zeven jaar lang zijn we voor gek versleten. Maar we krijgen nu in ieder geval zicht op de ware toedracht. Je koopt er misschien niet veel voor, vooral ook nu ons angstigste vermoeden waarheid lijkt te worden. Er zijn al zoveel betrokkenen ziek. Maar hopelijk kunnen zij nu adequaat worden behandeld."