|
Vriendendienst brengt weer kleur in levan van medemens
Kleine
Moeite, Groot Plezier
door
Denise Hoogland
ROTTERDAM
- Het is eigenlijk zo simpel. Wat je noemt 'kleine
moeite, groot plezier'. Gewoon regelmatig een dagje
op stap met mensen die daar behoefte aan hebben. Die
daarmee weer langzaam voet in de maatschappij durven
zetten, weer durven léven. Mensen die door
psychosociale klachten een beetje de weg kwijt raakten,
daarvoor worden behandeld, maar best een vriend kunnen
gebruiken. Vriendendienst heet het project dan ook.
Ze bestaan inmiddels in talloze steden. Wij bezochten
de 'vrienden' van Rotterdam.
Een simpele strandwandeling kan
al veel doen voor iemand die door psychische problemen
in een isolement raakte.
"Vriendendienst is een buddyproject voor (ex-)psychiatrische
patiënten, die dreigen in een maatschappelijk
isolement te raken", vertelt Charl Struiken,
leider van het Rotterdamse project, dat nu zo'n zes
jaar bestaat. "Amsterdam begon tien jaar geleden
met het project en inmiddels bestaan er zo'n zestig
Vriendendiensten in Nederland. Voor de deelnemers
- we praten altijd over deelnemers, niet over patiënten
- wordt een maatje gevonden die kan helpen bij praktische
zaken, maar ook gewoon voor de gezelligheid. Die maatjes
zijn geen therapeuten of professionele hulpverleners,
maar gewoon vrijwilligers, mensen die iets goeds willen
doen voor hun medemens of mensen die iets omhanden
willen hebben, bijvoorbeeld na hun pensioen."
Zoals de 56-jarige Jan Vrijdag, het maatje van de
32-jarige Bernard. Jan is nu ruim een jaar vrijwilliger
bij de Vriendendienst en heeft al die tijd met Bernard
opgetrokken. "Ik ben relatief vroeg met de vut
gegaan en wilde graag weer iets doen. Iets waarbij
ik me beter zou voelen dan die voortdurende stress
die ik altijd in mijn werk heb gevoeld. Dit project
kwam ik toevallig tegen in een advertentie in een
huis-aan-huisblad."
Waardevol
"Natuurlijk had ik me ook kunnen aanmelden bij
een ziekenhuis, verzorgingstehuis of bijvoorbeeld
als buddy voor mensen met hiv en aids", beaamt
Jan Vrijdag. "Maar dat leek me best zwaar. Te
medisch ook. Ik weet niet of ik zoiets aan zou kunnen.
Maar dit is redelijk ongedwongen. Erg dankbaar en
waardevol ook. Ik ben blij dat ik iemand met alleen
mijn aanwezigheid en gezelschap iets positiefs kan
meegeven", zegt hij bescheiden.
Bernard had zich geen beter maatje kunnen wensen.
"Op het moment dat je je aanmeldt voor dit project,
mag je in het intakegesprek aangeven wat je precies
leuk vindt om te doen. Wat voor hobby's en interesses
je hebt en andere bijzonderheden. In mijn geval is
dat wandelen, eropuit gaan in de natuur, culturele
uitstapjes maken of gewoon een keertje naar de film
en uiteten. Jan heeft dezelfde soort interesses en
werd aan mij toegewezen. Vrijwel meteen na de eerste
ontmoeting klikte het goed. We zien elkaar nu al een
jaar lang gemiddeld eens per week."
Bernard liep enkele jaren geleden vast op zijn werk.
"Ik heb toen voor het eerst een randpsychose
gekregen, ik zag dan dingen die er niet waren en werd
ook heel achterdochtig naar mijn omgeving. Dat was
een beangstigende en moeilijke periode. Ik ben toen
enige tijd thuisgebleven, maar krabbelde redelijk
snel weer overeind. Op een gegeven moment heb ik ook
weer zelfstandig de draad weten op te pakken met mijn
werk. Ik kreeg vervolgens een vriendin en verhuisde
naar Rotterdam."
Angstbuien
Maar al snel ontstonden opnieuw problemen op zijn
werk. "En ook in mijn relatie liepen dingen niet
goed." Bernard kreeg weer last van psychosen,
angstbuien en werd steeds somberder. Hij had nergens
meer zin in en kwam met moeite zijn bed nog uit. Zijn
relatie ging uit, hij stortte volledig in en belandde
een jaar lang op de dagbehandeling van een psychiatrische
kliniek.
"Het moeilijkste voor mij was om na dat jaar
de draad weer op te pakken. Mijn familie woont niet
echt in de buurt, ik kende eigenlijk niemand in Rotterdam
en ik heb veel mensen zien wegblijven de afgelopen
jaren. Met de paar goede vrienden die ik nog over
heb, is er goed contact, maar zij kunnen mij natuurlijk
niet de gehele dag onderhouden. Toen ik dan ook de
posters van de Vriendendienst op de poli van de psychiatrische
verpleegafdeling zag hangen, besloot ik me aan te
melden. Nee, ik zou mezelf nooit zomaar bij een datingbureau
durven inschrijven, maar dit project is heel anders.
Het is dat duwtje in de rug richting gewone maatschappij."
Bernard heeft inmiddels weer een beetje zin in
het leven gekregen. "Door de afspraken met Jan,
de gesprekken, wandelingen, etentjes en bioscoopjes,
en daarnaast ook de andere activiteiten die de Vriendendienst
organiseert, is er langzaam weer structuur in mijn
leven gekomen. Dus 's avonds slapen, op tijd mijn
bed uit en overdag zoveel mogelijke alledaagse dingen
doen. Natuurlijk heb ik nog wel slechte dagen. Nee,
dan bel ik niet Jan, want dan ben ik niet de gemakkelijkste.
Dan bel ik bijvoorbeeld de kliniek. Maar dankzij het
project heb ik weer makkelijker contact met mensen
gekregen en heb ik er nieuwe vrienden bij gekregen."
Charl Struiken: "Maandelijks wordt bijvoorbeeld
een borrel georganiseerd voor alle deelnemers en vrijwilligers
in het zogeheten maatjescafé. Er zijn dagtochtjes
en stadswandelingen te boeken voor een gunstige prijs,
maar we organiseren ook een diner met kerst."
"Het is heel gezellig en laagdrempelig om op
die manier anderen zoals ik te ontmoeten, mensen met
wie je soms contact houdt", zegt Bernard.
Vriendendienst Rotterdam (<I>www.stichtingcorridor.nl</I>)
heeft zo'n 80 vrijwilligers en 120 deelnemers. "Alles
loopt redelijk, maar we zouden heel graag wat meer
vrijwilligers krijgen. Dat blijft een enorm probleem
en dat geldt denk ik overal wel", zegt Charl
Struiken. "Sommige Vriendendiensten hebben echt
een schrijnend tekort aan mensen. In tegenstelling
tot elders in het land hebben wij bijvoorbeeld geen
vaste termijn van 12 of 18 maanden voor de vrijwilligers.
Als iemand na een jaar nog steeds behoefte heeft om
het contact met zijn maatje te continueren, dan mag
dat van ons. Maar dat betekent dat je die persoon
dus niet meteen kunt inzetten voor een nieuwe deelnemer.
Natuurlijk is iemand niet verplicht een vast aantal
maanden uit te zingen. Als het niet klikt, klikt het
niet. Dan is niemand erbij gebaat het contact voort
te zetten. Het is gerust wel eens voorgekomen dat
iemand een ander maatje krijgt."
Charl Struiken kent voorbeelden van deelnemers en
maatjes die een relatie met elkaar hebben gekregen
dankzij Vriendendienst. "Dat kun je niet tegenhouden,
maar het is niet de bedoeling. Zo'n koppel wordt dan
wel uitgeschreven. Wij zijn geen datingbureau en vrijwilligers
of deelnemers moeten niet vanuit die gedachte naar
ons toe stappen. Van vrijwilligers wordt evenmin verwacht
dat ze zich als behandelaar opstellen."
Gelijkheid
Jan: "Dat was voor mij een van de belangrijkste
voorwaarden aan dit project mee te doen. Ik wilde
alleen een contact op basis van gelijkheid. Bernard
is voor mij niet de patiënt, maar gewoon iemand
met wie ik leuke dingen doe, tot wederzijds genoegen.
Natuurlijk mag hij mij bellen als hij het moeilijk
heeft, maar het idee is juist om het leuk te maken."
En: "Ik denk dat veel mensen zich niet realiseren
hoe veel ze zelf terugkrijgen bij vrijwilligersdiensten",
vervolgt de Rotterdammer, die verder nog belangeloos
bardiensten draait in een bejaardenhuis. "Je
moet voor dit werk wel de juiste instelling hebben,
maar het is absoluut geen éénrichtingsverkeer.
Er zijn zoveel mensen, zoals ik, die in een gat vallen
als ze stoppen met werken. Ik zou iedereen aanraden
om een project als dit te steunen. Ook jonge mensen
overigens, vrijwilligers en deelnemers zijn er hier
van 20 tot 70. Het geeft zoveel voldoening."
Ook Bernard hoopt in de toekomst zelf in de rol van
vrijwilliger te kunnen meedoen aan de Vriendendienst.
"Dat gebeurt vaker", zegt Charl Struiken
tevreden. Bernard: "Dan kan ik misschien iets
terugdoen voor al deze mensen."
Wilt
u reageren op dit artikel, klik dan hier
|
