Marjan
Berk (69) schrijft hilarische roman over liefde en ouderdom
DE ONGEMAKKEN
VAN EEN DAME OP LEEFTIJD
door Babette Wieringa
AMSTERDAM - Schrijfster Marjan
Berk (69) relativeert de ouderdom wat graag. Maar
dat dit niet voor iedere generatiegenoot even gemakkelijk
is, ervaart ze zelfs in haar vriendinnenkring. Neem
de liefde. "Je weet nog zo goed hoe het is verliefd
te zijn. Hoe fijn het is om 's nachts tegen iemand
aan te kruipen." Met Marjan zitten hordes dames van
haar leeftijd tegen hun zin zonder leuke kerel. De
roman Toen de wereld jong was (uitgeverij Atlas) die
ze over dit onderwerp schreef, is hilarisch maar heeft
wel degelijk een boodschap: "Laat je door dit gemis
vooral niet afschrikken, probeer een andere modus
te vinden."
Zo heeft de fulltime werkende Marjan
haar leven zo ingevuld dat ze zich afvraagt of daarin
nog een man zou passen. En, eerlijk is eerlijk, de
hoop op een leuke levenspartner heeft ze enigszins
laten varen. "Ik heb pogingen ondernomen, zelfs een
keer op een advertentie gereageerd! Die man achter
de advertentie wilde de tango nog eens dansen. Ik
heb een kiekje opgestuurd, een leuk briefje geschreven.
En nooit meer iets gehoord! Wat een eikel, met hem
was ik direct klaar." Overigens vindt ze het gros
van haar mannelijke leeftijdsgenoten weinig aantrekkelijk.
Lacht: "Ze zijn vaak zó oud. En slecht verzorgd, laten
we zeggen op alle gebied. Als ik zo'n moeilijk lopende
oude man zie, besef ik dat ik mezelf tekort doe wanneer
ik daar genoegen mee neem." En een paar jaartjes jonger?
Ze noemt het geen optie, haar oudste zoon is immers
zevenenveertig. "Nee, mijn geijkte grap is om aan
een aantrekkelijke jongeman te vragen of hij nog een
leuke opa heeft."
Huwelijksadvertentie
Er rest de dame op leeftijd niets
anders dan vrolijk door te leven en smakelijk om de
situatie te lachen. "Mijn boek illustreert dit. Een
hoofdrol is weggelegd voor Ferdinand Ruys, de echtgenoot
van een dame met Alzheimer. De man hunkert naar gezelschap,
zet een huwelijksadvertentie. Met Ferdinand proberen
de vriendinnen Hanna (66), filmvertaalster en gescheiden,
Abelien, de 68-jarige weduwe met mooi pensioen en
Patty (58) desolaat de liefde nog een keer bij de
staart te grijpen. Ze reageren op zijn advertentie.
Hun hoop op geluk wordt echter steeds dunner door
het verlies van fysieke aantrekkelijkheden, het voortdurend
opspelend verleden en de naderende horizon.
De personages zijn weliswaar fictief,
maar aangezien mijn vriendinnen en ik hier middenin
zitten, heb ik genoeg inspiratiebronnen kunnen aanboren.
Dit onderwerp is een specifiek vriendinnendomein.
Wij kunnen ons gek lachen om elkaars verhalen."
Zelfs om die anekdotes die aangeven
hoe pijnlijk de ouderdom kan zijn, wordt in huize
Berk gelachen. "Mijn vriendinnen en ik doen bijvoorbeeld
niets dan vallen; dat ik tegenwoordig niet meer op
hakken loop is geen toeval. En wat ga ik graag in
bad. Totdat je daar niet meer alleen uitkomt. De anekdote
van het pessarium in mijn boek is ook al uit het leven
gegrepen. Zie je me al in de file terechtkomen, terwijl
ik enorm nodig moet plassen? De auto wordt in de berm
geparkeerd, de broek gaat naar beneden. En floep,
daar gaat het pessarium, dat recentelijk werd geplaatst
als oplossing voor een baarmoederverzakking. Het is
toch om te gillen dat je daar op je oude dag in het
gras op zoek moet naar dat stukje rubber?"
Flipper
Seks speelt een rol in Toen de
wereld nog jong was. "Ik kan nog nagenieten van
het stukje over die vibrator die Hanna cadeau kreeg
van de dochter van een vriendin. Kijk, ook mijn leeftijdsgenoten
hebben seksuele behoeften, maar zijn niet bepaald
bekend met het gebruik van de vibrator. Hanna gaat
met die rare Flipper aan de slag, weet zich er echter
geen raad mee. En dan terwijl ze half naar de kuiten
van macho-voetballers op tv kijkt, doet Flipper opeens
zijn werk."
Ze vindt het duidelijk leuk dergelijke
onderwerpen onder de aandacht te brengen. "Een van
de andere personages eindigt bijvoorbeeld met die
Ferdinand in bed. Maar als ze met zijn uitgezakte
lijf wordt geconfronteerd, wordt haar de lust ontnomen.
Ze vertelt hem dolgraag te willen knuffelen. Ach,
ook dat zijn triviale onderwerpen in het leven van
de oudere dame."
Marjan, die kan terugkijken op
een huwelijk dat weliswaar stukliep maar jarenlang
ook heel goed was, herkent het verhaal van vrouwen
die genoeg hebben aan mooie herinneringen. "Ik geniet
tegenwoordig van andere zaken, vind daar mijn geluk
in. Dat ik op mijn negenenzestigste fulltime werk,
brengt met zich mee dat ik veelvuldig met jonge mensen
in aanraking kom. Hierdoor houd ik voeling met wat
andere generaties bezighoudt. En dat is van essentieel
belang. Ook de personages in mijn boek vinden dat
andere geluk. Met de liefde liep het weliswaar anders
dan ze hadden gehoopt. Maar Ferdinand en de dames
vertrekken naar het zuiden om daar te genieten van
het fijne leven. Het gaat precies zoals het moet zijn:
het lukt Ferdinand en de dames om niet tot een gestold
leven te geraken. "