Zelfgeschreven verhaaltjes werken genezend
Sprookjes tegen kwaaltjes

door Michou Basu

Snuffie is een lief hondje. Op een dag wilde hij niet meer spelen, want hij voelde iets raars in zijn hoofdje. Hij drukte zijn pootjes tegen zijn koppie en wilde dat de pijn verdween. Samen met een vriendje ging Snuffie naar een tovenaar die hem vertelde hoe hij zelf zijn hoofdje weer gezond kon maken.' Dit is een van de fragmenten uit het onlangs verschenen boekje Helende Verhalen. Auteur Paul Liekens is er stellig van overtuigd dat je kinderen van hun kwaaltjes en problemen kan afhelpen. Gewoon door ze zelfgeschreven sprookjes voor te lezen.
                                                                                                     Illustratie: Dilys de Jong

'"Kinderen leven mee met sprookjes", legt de Belg uit. "En dat begint al bij de eerste zin 'Er was eens' en houdt op bij 'En ze leefden nog lang en gelukkig'. Ze verplaatsen zich in de hoofdpersoon, denken dat zij de held zijn uit het verhaal." Paul Liekens, directeur van Heart Systems, een trainingsinstituut voor communicatie en NLP (een wetenschap die ervan uitgaat dat het onderbewustzijn alle lichaamsprocessen regelt) combineerde zijn sprookjestheorie met NLP. "En voilà, het idee om het belangrijkste personage uit het sprookje als metafoor te gebruiken voor het kind dat een allergie, slaapprobleem, fobie of wormpjes heeft, was geboren. In 'Helende verhalen' herprogrammeren we als het ware het onderbewustzijn van kinderen. Spelenderwijs vertellen we het kind dat het helemaal niet bang hoeft te zijn als het 's nachts niet durft te slapen. Immers, het personage uit het verhaaltje is dat ook niet. Dat karaktertje maakt zichzelf sterk voor de nacht."

Praktijk

Drie jaar lang onderzocht hij of zijn theorie klopte. Hij gaf trainingen aan moeders, die hij verhalen liet bedenken. "Ze schreven verhalen naar aanleiding van de klachten van hun kind, lazen ze voor en constateerden tot hun stomme verbazing dat het echt werkte. Alles wat in het boekje staat, is gebaseerd op de praktijk. Er staan telefoonnummers van moeders in, zodat lezers de informatie zelf kunnen checken. Ik heb niets te verbergen."

Een van de moeders is Marion van der Deure. Zij volgde een training NLP bij Paul en schreef een verhaal voor haar zoontje Lennart. "Toen ik hem van de borst deed, kreeg hij over zijn hele lichaam rode bulten en ademhalingsmoeilijkheden. Hij bleek een aangeboren allergie voor koemelkeiwit te hebben. We liepen ziekenhuis in en uit, maar de verlichting hielp steeds maar heel even. Toen hij tweeënhalf jaar oud was, bedacht ik tijdens Pauls workshop het verhaaltje 'Tanden maken'."

Daarin benadrukte ik dat baby's worden geboren zonder tanden, ze niet naar de winkel kunnen gaan om melktanden te kopen, maar dat ze moesten wachten tot het eigen lichaampje ze zelf aanmaakte. En was dat moment aangebroken, dan konden ze alles eten en drinken. De baby was in dit geval dus Lennart die later als hij groter was, alles kon eten. Ter ondersteuning van het verhaal zette ik tijdens het ontbijt allerlei producten op tafel die melkproducten bevatten of waar het woord in voorkwam. Pindakaas, boter en natuurlijk melk. En na een van de verhaaltjes vroeg hij spontaan naar kaas op zijn boterham, terwijl hij daar voordien niets van moest hebben. Nu, Lennart is inmiddels vijf, eet hij alles, zonder ergens last van te krijgen. En daar waar zijn klasgenootjes een beker melk leegdrinken, neemt Lennart nu een teugje. Hij probeert het en daar gaat het om. Kinderen willen hoe dan ook meedoen met klasgenootjes."

Hersenen

Paul Liekens hoopt dat meer ouders op deze manier invloed gaan uitoefenen op het welbevinden van hun kind. "We zijn immers zel verantwoordelijk voor de kwaliteit van ons leven", beweert hij. "Het is inmiddels algemeen bekend dat we slechts tien procent van onze hersenen gebruiken. Ik hoop mensen te stimuleren ook iets met die resterende negentig procent te doen. Voortdurend wordt ons voorgespiegeld dat allergieën, fobieën en slapeloosheid ongeneeslijk zijn. Omdat we op die manier denken, blijven mensen allergisch reageren. Hooikoorts, wormpjes of chronische hoofdpijnen? We hollen naar de apotheek voor het nieuwste middel. Maar dat kan dus ook anders", stelt hij.

Naast telefoonnummers van ouders die graag een op maat geschreven verhaal voor je kind schrijven, staan er ook tips in om zelf aan de slag te gaan. Marion: "Belangrijk is dat je elementen verwerkt die tot de verbeelding spreken van je kind. Kies bijvoorbeeld een figuurtje dat het bewondert. Laat die persoon, dat dier of ding avonturen meemaken die je kind zelf beleeft. Mobiliseer opa's en oma's die bijvoorbeeld over vroeger vertellen. Want tja, toen opa heel klein was, kon hij ook niet in bomen klimmen, omdat hij een bomenallergie had. Of laat oma vertellen dat ze toen ze klein was in bed plaste en hoe dat overging. Ook is het belangrijk om het verhaal met de juiste intonatie te vertellen. Leg de klemtoon op de metafoor van het probleem en trek er alle zintuigen, geur, geluid en tastzin, bij."

Intentie

Paul Liekens

De eenvoud van het systeem is wat hun het meeste boeit, zegt zowel Paul als Marion. "Het kost je niets en het kan jezelf en je kind een hoop ellende besparen." Dat de verhalen de kinderen negatief beïnvloeden, weerlegt Marion. "De intentie is goed. Lees je een lief sprookje als Sneeuwwitje, waarin een jager het hart van een hert uitsnijdt, dan vind ik dat veel negatiever. Wel heb ik gemerkt dat de verwachtingen van ouders te hooggespannen zijn. Denk niet dat de kwalen in een week voorbij zijn. Ga stap voor stap aan het werk. En staat een verhaal niet aan, bedenk dan een nieuw. Maar zorg dat de inhoud aansluit bij de beleving van je kroost. Genezende sprookjes werken alleen als het klopt voor het kind."

Paul Liekens hoopt dat ouders na het lezen van zijn boekje gemotiveerd zijn om zelf achter de typemachine te kruipen om een verhaal te bedenken voor hun kind. "Velen zijn in de wolken met het resultaat en gaan er voor de lol mee door om bijvoorbeeld neefjes, nichtjes te helpen", weet hij. "Leuke bijkomstigheid is dat de band tussen ouders en kind sterker wordt. Welke ouder wil dat niet?"