|
Vrienden
voor het leven
Schilderij uit liefde
door
Marjolein Hurkmans
Frêle
zit ze geknield op de vloer, gekleed in het wit. Een
gekwelde uitdrukking op haar gezicht. Over de wangen
van vriendin Mirjam Slaats rollen de tranen als de
parels die Charmaine Hulsbosch over de grond heeft
gestrooid. Ze is niet de enige die het moeilijk heeft
met de performance die haar vriendin heeft gemaakt
om de opening van Mirjams expositie luister bij te
zetten. Liefde, vriendschap, pijn en verdriet. Mirjam
ging er samen met Charmaine doorheen en de kleine
dramatische voorstelling is de apotheose van twee
jaar gedeeld leed. Twee jaar waarin Charmaines grote
liefde vermist raakte en vervolgens dood gevonden
werd en waarin Mirjam haar trots overwon om haar vriendin
dat ene geschenk te geven dat weliswaar niet kan helen,
maar wel kan troosten.
 |
|
Mirjam
en Charmaine met het betekenisvolle schilderij
'Als liefde voor de maan gaat'
|
Was
het voorbestemd? Was het haar lotsbestemming dat Charmaine
Hulsbosch Sjak ontmoette? In dat geval zou je het
ook het noodlot kunnen noemen dat ze na twee jaar
hardhandig uit elkaar werden gerukt. Alles gaf zij
op voor hem, alles gaf hij op voor haar. "Maar
ik heb geen spijt", zegt ze. "Ik heb wel
eens geprobeerd Mirjam uit te leggen hoe groot mijn
liefde voor Sjak was. Dat is bijna niet te bevatten
als je nooit zoiets hebt gevoeld."
Charmaine
was getrouwd met Kees en samen woonden ze op een boot
die aan de kust van Sint Maarten lag. Charmaine gaf
balletlessen, Kees deed aan charterverhuur. En zo
hadden ze best een leuk leven samen. Tot op een dag
de nieuwe buren verschenen. Ook een Nederlands stel.
Iedereen om hen heen zag het gebeuren. "Ikzelf
had het pas op het allerlaatst door", zegt Charmaine.
Zij en de nieuwe buurman werden hartstochtelijk verliefd.
Voor
vriendin Mirjam, die regelmatig haar vakanties doorbracht
aan boord van het schip van Charmaine en Kees, een
hard gelag. Oorspronkelijk was zij immers vooral bevriend
met Kees. Haar vriendschap met Charmaine ontstond
pas later. "En dan sta je toch tussen twee vuren.
Ik voelde mee met hen allebei."
Charmaine
en Sjak besloten samen verder te gaan. "Met hem
wilde ik kinderen. Iets wat eerder nooit in me op
was gekomen." Na de respectievelijke scheidingen
gingen ze terug naar Nederland. Charmaine werd balletlerares
en Sjak kocht samen met haar stiefvader en een vriend
een visserskotter. Hij wilde een verhuurbedrijfje
opzetten voor sportvissers.
Miskramen
"Het
ging niet gemakkelijk", zegt Charmaine, "dat
maken van een kindje. Ik kreeg wat miskramen en had
een buitenbaarmoederlijke zwangerschap. Maar uiteindelijk
werd Sake geboren." "Ik heb me wel eens
afgevraagd of dat geen waarschuwing van hogerhand
was", zegt Mirjam aarzelend. "Dat men je
wilde voorbereiden op een moeilijk moederschap. Iets
in de trant van 'weet je wel zeker dat dit is wat
je wilt?'"
Want
moeilijk ging Charmaine het krijgen. Op 5 november
2001 vierde Sake zijn eerste verjaardag. Precies op
die dag, na het feest, voeren zijn vader en diens
partners voor de eerste keer uit met de boot. Hun
lichamen werden onlangs gevonden, nadat ze bijna twee
jaar vermist zijn geweest.
"Ik
heb Sjak maar één keer ontmoet",
vertelt Mirjam. "Hij kwam met Charmaine naar
de opening van mijn tentoonstelling. Ik heb toen nauwelijks
met hem gesproken, dacht 'dat komt later nog wel een
keer'. Tijdens zo'n opening heb je het druk, je moet
met iedereen een praatje maken. Het was bij die gelegenheid
dat Sjak en Charmaine als een blok vielen voor het
schilderij 'Als Liefde voor de Maan gaat'."
"We
wilden het dolgraag hebben", vertelt Charmaine,
"maar iemand anders had al een optie genomen.
We zeiden nog 'wat is nou een optie? Wij kopen het
zeker, laat ons het kopen'. Maar dat ging niet en
tot overmaat van ramp besloten die andere mensen de
optie om te zetten in een aankoop. Daar ging ons schilderij."
Maar
wat is het verlies van een schilderij vergeleken met
het verlies van een geliefde? "Het duurt even
voor je gaat geloven dat er echt wat mis is. Ik heb
vrij snel de kustwacht gebeld toen Sjak niets van
zich liet horen. De nacht van 5 op 6 november droomde
ik dat het bootje verging. Maar eigenlijk bleef ik
toch hopen dat er niets aan de hand zou zijn. Je verlegt
je grenzen wat dat betreft. Eerst denk je 'als ik
twee dagen niks hoor, is het mis'. Maar al gauw wordt
dat 'als hij binnen twee weken niet heeft gebeld,
dan...'"
Dat
Sjak werd vermist, hoorde Mirjam van Kees. "Charmaine
was niet bereikbaar", vertelt ze. "Ik heb
de stekker eruit getrokken, kon het niet meer aan.
Was echt bezig met overleven. Overdag probeerde ik
een zorgeloze moeder te zijn. Ik wilde niet dat Sake
getraumatiseerd zou raken. Als ik echt vreselijk moest
huilen, zette ik hem in bad en ging ik af en toe om
het hoekje kijken. De meeste tranen kwamen 's avonds
als hij sliep. Het was een uitputtingsslag. Na een
paar maanden hebben we een herdenkingsdienst op zee
gehouden. De lichamen waren weliswaar niet gevonden,
maar we hadden toch het idee dat we dat moesten doen.
De media bleven maar suggereren dat Sjak en de anderen
helemaal niet verdronken waren, maar ervandoor naar
de Cariben. Of betrokken bij drugssmokkel en de piraterij.
Mijn huid is dik, maar een van de andere vrouwen had
het daar heel erg moeilijk mee. Alsof onze mannen
ons en de kinderen in de steek zouden laten om geld
te verdienen in de illegaliteit..."
 |
|
Vriendinnen
voor het leven
|
Charmaine
zag de oproep van TROS Vermist zelf op tv. "Het
programma had een project opgezet dat heette 'Kunst
voor Vermist'. Je kon je daarvoor opgeven en dan werd
je aan een kunstenaar gekoppeld die speciaal voor
jou iets maakte. Dat wilde ik wel. Ook voor Sake,
dat ik op iets tastbaars kon wijzen en kon zeggen
'daarin huist je vader'. Maar ik werd uitgeloot, er
waren niet genoeg kunstenaars. Dan weet ik zelf wel
iemand, zei ik. En toen heb ik Mirjam gebeld."
Gevoelswaarde
"Natuurlijk
wilde ik meteen meedoen", zegt deze. "Ik
was me echter ook meteen bewust dat ik nooit een schilderij
zou kunnen maken dat de gevoelswaarde zou evenaren
van 'Als Liefde voor de Maan gaat'. Het schilderij
dat Sjak zelf nog had uitgekozen. Een kunstenaar kan
echter nooit een schilderij terug gaan vragen. Dat
is 'not done'. Toch was dat voor mijn gevoel de enige
optie. Ik heb twee glazen wijn gedronken om mezelf
moed in te drinken en toen ben ik gaan uitzoeken wie
de kopers waren geweest. Ze moesten erover nadenken,
waren zelf ook gehecht aan het schilderij, maar een
dag later belden ze al terug. 'Dit gaat over liefde
en dood', zeiden ze. 'Als wij Charmaine zouden zijn
geweest, zouden wij ook zielsgelukkig zijn geweest
met dit schilderij. Kom het maar halen'."
In
een emotionele uitzending van TROS Vermist werd 'Als
Liefde voor de Maan gaat' aan Charmaine overhandigd,
vlak nadat het lichaam van Sjak was gevonden. Haar
performance ter ere van Mirjams expositie begint met
een stukje van die uitzending. "Ik wilde wat
terugdoen om te laten zien hoe belangrijk het voor
mij is geweest wat Mirjam voor me heeft gedaan",
legt ze uit. "Dit was de uitgelezen gelegenheid.
Precies hier, in het Koetshuis in Hulshorst, was in
1999 de expositie waarop Sjak en ik verliefd werden
op 'Als liefde voor de Maan gaat'. Nu is de cirkel
rond."
Wilt u reageren op dit artikel, klik dan hier
|
