Moderne oma heeft wel wat beters te doen dan babysitten

"Opvoeden is aan ouders"

Superoma's worden ze genoemd; grootmoeders die naast hun eigen carrière en hobby's als oppasoma voor de kleinkinderen zorgen. Engels onderzoek wees onlangs uit dat zij het ongelukkigste deel van de groep 50-plussers vormen. "De meeste oma's voelen er helemaal niks voor om hun vrije tijd op te offeren, zodat hun kinderen buitenshuis kunnen werken", zegt de Britse professor Geoff Dench. "Ze trekken graag met hun kleinkinderen op, maar dan wel voor de lol en niet als plaatsvervangend opvoeder." De vier zussen Will, Jos, Thera en Annelies van de Laar zijn het volmondig met hem eens!

                                                                                                          Illustratie:Dilys de Jong

Op de voorkant van het boek 'Van oma mag dat wel' van Carry Slee staat een grootmoeder afgebeeld in een lange paarse jurk en op platte schoenen. Ze heeft een knotje en rent achter twee ondernemende peuters in verkleedkleren aan. Van de vier zussen Van de Laar - allemaal oma - heeft alleen de jongste, Annelies, haar haar opgestoken. En daar houdt verder ook iedere gelijkenis op. De moderne oma doet alleen aan knotjes als ze daar zin in heeft. En verder heeft ze wel wat beters te doen dan met de kleinkinderen door plassen te rennen. Een zaak draaiende houden bijvoorbeeld, tot diep in de nacht bridgen, aquarelleren, zingen in een smartlappenkoor en de sociale contacten onderhouden.

V.l.n.r.: Annelies, Will, Jos en Thera

Ze maken zich er vooral zorgen over of ze wel alle kleinkinderen noemen. Geen kinderhartje mag gebroken worden, omdat oma niks over hem of haar heeft verteld, maar een vaste oppasdag hebben ze geen van allen. Jos Wittebol van de Laar (66), oma van Fleur, Isabelle, Beer, Bente en Olaf, heeft dat in het begin van haar grootmoederschap wel gedaan. "Maar als ik dan bij mijn dochter was, was ik vooral de hele dag aan het poetsen. Aan spelen met de kinderen kwam ik niet toe. Er lag altijd nog wel ergens een strijk. En tja, daar ben je dan aan gewend, dat die stapel eerst in de kast moet liggen voor je wat anders kunt gaan doen. Op een regenachtige zondagmiddag liep ik samen met mijn man achter de buggy en plotseling zei ik tegen hem: 'Schat, dit is niet goed.' Toen ben ik ermee opgehouden, met dat oppassen. Ik heb het heel druk gehad met mijn drie dochters, ik heb geen zin om nu weer achter een kinderwagen bij de kleuterschool te staan. Maar als de nood aan de man is, dan spring ik in."

En dat geldt voor alle vier de moderne oma's. Will Hexspoor-van de Laar: "Ik heb één keer 'nee' gezegd. Toen kwam ik net uit het ziekenhuis en mijn man wilde niet hebben dat ik ging. Later hoorde ik dat mijn dochter om zes uur in de ochtend met kleinzoon Jesse in de maxi-cosi heel Nederland is afgereden om hem ergens onder te brengen. Daar heb ik nachten niet van geslapen en van kwaadheid heb ik ook dagenlang niet meer met mijn man gesproken."

Stiefopa

Volgens zus Thera Bak-van de Laar (oma van Tristan, Florian en Megan) speelt in dat verhaal ook een rol dat de man van Will niet de biologische opa van Jesse, Madelief en Valentijn is. Net als in haar eigen geval is Will immers voor de tweede keer getrouwd. "En hoe lief en begrijpend stiefopa's ook zijn, ze gaan toch minder ver in hun adoratie voor de kleinkinderen dan de 'echte' opa en oma. Een biologische grootvader zou waarschijnlijk hebben gezegd: 'Voor jou is het vandaag te vermoeiend, laten we maar samen gaan'."

Thera zelf beleeft binnenkort haar oppaspremière. Hoewel al acht jaar in het bezit van kleinkinderen, heeft ze eerst door ziekte en later ook omdat ze nu eenmaal fotografe is, nooit eerder echt een paar dagen opgepast. "Mijn ex-man was ambtenaar en is nu gepensioneerd. Hij heeft alle tijd van de wereld en doordat ik ziek werd toen mijn eerste kleinkind net was geboren, is het zo gegroeid dat hij meestal de honneurs waarneemt. Op zich steekt me dat wel een beetje en daarom vind ik het hartstikke leuk dat ik nu eindelijk ook eens keer vier dagen achter elkaar mag 'moederen'. Hoewel ik het ook wel spannend vind. Kan ik straks wel de weg vinden in die keuken?"

Annelies (oma van Emma, Pimmetje, Cleo en Eline) vangt om die reden dan ook liever de kleinkinderen bij haar thuis op. "Zo gauw mijn dochter belt, haalt mijn man de box van zolder en flappen we het kampeerbedje uit. En dan zitten we echt samen voor het raam te wachten tot we de auto in de straat zien stoppen en weten we niet hoe snel we de kinderen uit de stoeltjes moeten rukken." Verontschuldigend tegen zus Jos: "Ik vind het eigenlijk ook wel leuk om achter die buggy te lopen."

Ze is minder streng voor de kleinkinderen dan ze vroeger voor haar eigen dochters was. "Opvoeden doen ze thuis maar. We eten gewoon wat zij lekker vinden. Wil Emma poffertjes, dan krijgt ze poffertjes." Ook Will zegt dat ze minder streng is dan vroeger, maar daarover barsten haar zussen in lachen uit. Als oudste zus heeft ze eerst voor hen gezorgd en daarna voor haar dochter en als geen ander weten zij dan ook dat als iemand niet streng was... "Nou ja", zegt ze verontschuldigend, "ik vind kinderen nou eenmaal leuk. Ik ben altijd inconsequent geweest. Ik ben nou eenmaal het type van 'nee, nee, nou vooruit dan maar'." Annelies: "Als jouw dochter een brutale mond had en ik zei dat je daar iets van moest zeggen, haalde je altijd je schouders op met zo'n 'ach laat maar gaan'-houding."

Regelen

En Thera kreeg onlangs nog behoorlijk de deksel op haar neus. "Mijn dochter was hoogzwanger en de oudste was bijzonder lastig. Ik dacht: 'Ik zal hier de boel eens even regelen' en stuurde hem naar zijn kamer. Hij wilde niet, dus ik rende achter hem de trappen op en het laatste stuk heb ik hem gedragen. Het schoot meteen in mijn rug. Ik heb me door mijn schoonzoon, die chiropractor is, moeten laten behandelen en heb de hele weg naar huis stijf rechtop moeten zitten."

Geen van hen heeft ook ooit vroeger de eigen moeder gevraagd om op de kleinkinderen te passen. "Als ik werkte, hingen mijn kinderen bij de buren rond. Zo ging dat, iedereen paste op elkaars kinderen." Jos deed dochters en winkel die zij en haar man hadden gewoon tegelijkertijd. "Ik heb de kinderen één keer voor een weekend naar oma gebracht. Achteraf bleek de middelste drie dagenlang gehuild te hebben. Ze had een stuiver ingeslikt. Mijn moeder zei: 'Ze kunnen aanhalen wat ze willen, maar ze zorgen voortaan voor hun eigen kinderen'!"

Alleen oma Will naait nog wel eens jurkje voor een van haar kleindochters. Jos, die vroeger toch de garderobes van haar drie dochters volledig zelf maakte, heeft zoals ze zelf zegt 'ook dat stokje doorgegeven'. "Laatst kwam ik bij mijn jongste dochter. Lag daar een lap stof. Of ik de reiswieg voor de pop opnieuw wilde bekleden. 'Babs', zei ik, 'daar heb ik toch geen tijd voor.' Ze was helemaal verbijsterd, maar ik doe tegenwoordig in sieraden en daarmee reis ik van beurs naar beurs. Mijn middelste dochter heeft het toen gedaan. Ik heb het wel voor haar geknipt, maar daarna heel snel in een draagtasje gedaan.' Trots: "Ze had het trouwens heel netjes gedaan." Annelies was al nooit zo handig: "Ik ga gewoon naar de Garderobe Kids, een leuke winkel met tweedehands kinderkleren."

"Ik zie wel oma's om me heen die van die vaste oppasdagen hebben, maar daar heb ik eigenlijk medelijden mee", zegt Will. "Dan wil je daar een tennisafspraak mee maken en dan kunnen ze weer niet. Een kennis van ons logeert iedere week drie dagen bij haar dochter. Die is volgens mij doodmoe, maar durft niet te zeggen dat ze niet meer komt. Alsof ze met het mes op de keel zijn gedwongen, zo'n gevoel krijg ik daarbij."

"Ik vind dat ook niet eerlijk", zegt Thera, "Wij hebben onze kinderen grootgebracht en nu is het onze tijd om leuke dingen te doen. Ik ga heel graag naar mijn dochters toe. Maar wel als ze zelf ook thuis zijn!"

Wilt u reageren op dit artikel, klik dan hier