Voor jongeren, door jongeren. De medewerkers van de zomercampagne 'Ben jij sterker dan drank?' knopen op de Nederlandse stranden en campings gesprekken aan met leeftijdgenoten om hun kennis over alcoholgebruik te testen. Na een eerste melige reactie als 'Winnen we dan een fles wodka?' blijft bij de meeste jongeren toch iets hangen. En dat is ook precies het doel van de zomeractie.

 Wilt u reageren op dit artikel, klik dan hier

Een groepje vrienden uit Didam en Zevenaar, dat om drie uur 's middags met een biertje in de hand vakantie viert op het strand van het Zeeuwse Renesse, herinnert zich Liza Bruinhart (24) en Rosanne Koevoets (20) nog wel. Twee dagen geleden voelden de medewerksters van de campagne 'Ben jij sterker dan drank?' de jongeren aan de tand over drankgebruik. "Je hersens krimpen ervan", herinnert een zich. "Na een glas bier zit je al op een promillage van 0,2 procent", vult een maatje hem aan. Eigenlijk vonden ze het wel een goede kennistest. "Maar zet dat maar niet in de krant, want anders zijn we niet stoer meer", roept een ander er direct achteraan.

De campagne is dit jaar voor de zesde keer door het Nederlands Instituut voor Gezondheidsbevordering en Ziektepreventie (NIGZ) georganiseerd. Liza en Rosanne zijn twee van de ongeveer vijftig voorlichters die deze zomer stranden en campings aflopen om jongeren bewust te maken van de gevolgen van overmatig alcoholgebruik. "Maar vooral niet met een opgeheven vingertje, dat heeft geen zin", zegt Liza. "We willen hun kennis over alcoholgebruik vergroten, zodat ze bewust een keuze kunnen maken hoeveel ze drinken."

De groep uit Didam en omstreken was 'voor de lol' met de test begonnen. "Maar toen we met de vragen bezig waren, zette het me wel aan het denken", zegt een van hen. "Maar ik ga er heus niet minder door drinken", neemt een ander het woord over. "Trouwens, ik vind sowieso niet dat ik te veel drink." Maar voor een bezoek aan de website van de campagne waarop je je eigen alcoholgebruik onder de loep kunt nemen, voelt de jongeman niets. "Nee, dat doe ik niet, want ik weet zeker dat er dan uitkomt dat ik wel te veel drink", zegt hij grijnzend.

Een ander zegt eerlijk dat hij wel eens zoveel heeft gedronken dat hij bewusteloos raakte. "Ik drink nu minder. Ook voordat ik die keer helemaal van de kaart raakte, wist ik wel iets over alcoholmisbruik. Maar als je het zelf meemaakt, dringt het pas goed tot je door." En daarop wil de campagne inspringen, zegt Martijn Planken, preventiemedewerker en betrokken bij het project in Renesse. "Wij willen kennis die de jongeren hebben koppelen aan hun eigen ervaringen."

Evaluatie

Om te kijken of het testje en de gesprekken die de campagnevoerders aanknopen ook echt effect hebben, houdt het NIGZ ieder jaar een evaluatie. Hieruit blijkt onder andere dat de slogan 'Ben jij sterker dan drank?' bij 76 procent van de jongeren bekend is en dat eenderde van hen daadwerkelijk gaat nadenken over alcoholgebruik. - Liza en Rosanne beginnen meestal rond elf uur 's morgens tijdens de zogenaamde verveelmomenten, wanneer de jongeren op de camping even niets te doen hebben. Ze delen ansichtkaarten uit waarop tien vragen over alcoholgebruik staan. Tegen vijf uur 's middags als de meesten al een paar biertjes op hebben en de meligheid toeslaat, stoppen de meiden ermee.

Nieuwsgierig

"Het valt me 100 procent mee", zegt Rosanne. "De meesten zijn nieuwsgierig en doen graag de test. Van tevoren roepen ze dat ze alle antwoorden wel weten, maar daar komen ze snel van terug als blijkt dat ze zeven van de tien vragen fout hebben."

Wie als beste uit de bus komt, maakt kans op een T-shirt, waarop een dronken kereltje een meisje tevergeefs achterna roept 'Maar ik ben veel leuker als ik nuchter ben, echt!' - Wie minder presteert, krijgt sowieso een troostprijs: 'De natte krant', een tijdschrift met allerlei weetjes over alcohol inclusief uitneembare, zelf te vouwen kotszak.

Liza: "Het is absoluut geen anti-alcoholreclame. We krijgen bijna altijd de vraag of we zelf drinken. Ja, ook wij drinken alcohol. Maar of je plezier hebt tijdens het uitgaan, hangt niet af van hoeveel je drinkt." De vraag die jongeren zich moeten stellen is 'Waarom drink ik eigenlijk, heb ik het anders niet gezellig?' zijn beiden van mening. Onder druk van de groep drinken jongeren vaak meer dan anders.

De voorlichters zullen ook popfestival Lowlands bezoeken. Maar ook Nederlandse tieners die aan de Spaanse Costa Brava hun roes op het strand uitslapen, kunnen een taalgenoot naast hun handdoek verwachten. "Geniet van je jeugd, maar vergeet niet dat je nog een heel leven voor je hebt", zo vat Bjorn Biesiada de doelstelling van de 'Summer Campaign' samen. Hij is coördinator van de groep Belgische jongeren die vorige week naar de Costa Brava is afgereisd om daar bij vakantievierende leeftijdgenoten een gezonde leefstijl te promoten.

Het project is op initiatief van het NIGZ in 1999 begonnen, maar wordt nu voortgezet door een aantal buitenlandse instellingen. Behalve overmatig gebruik van alcohol richt deze Europese campagne zich ook op drugsgebruik en onveilige seks. "Wij zijn totaal niet anders dan de jongeren die daar op het strand liggen", vat Maya Van Zelst de mening van de vijf Vlamingen die aan het project deelnemen. "Daar zit het hem nu juist in", vallen de anderen haar bij. "We zullen vast wel eens in het zand bijten. Maar als een paar jongeren besluiten één avond van hun vakantie niet naar huis te kruipen, is dat al mooi meegenomen."