Het verhaal van een bevrijdingskind
De winter van '46

door Marjolein Hurkmans

"Na iedere oorlog worden er 'halfbloedjes' geboren", zegt Charlie Horn (58). "Ik ben een van hen, geboren in de winter van 1946 uit een Nederlandse moeder, verwekt door een Canadese vader." Pas sinds 1999 weet Charlie dan ook dat zijn eigenlijke naam Hislop zou moeten zijn. Drieënveertig jaar duurde zijn zoektocht naar zijn familieleden; de waarheid ontdekte hij bij stukjes en beetjes. Zijn verhaal is een oproep aan alle vrouwen die ooit een kind kregen van een bevrijder of een bezetter. "Vertel de waarheid, de tijd begint te dringen!"

                                                                                                     Illustratie: Dilys de Jong

Harrie Woltman is geboren in maart 1946. Er was in ieder geval ooit een jongetje dat dat heilig geloofde. Tot hij op zijn zesde zijn zwemdiploma haalde. Hij kon net lezen. Zijn naam werd afgeroepen, hij nam trots het certificaat in ontvangst en wat zag hij toen tot zijn verbazing? Op het diploma stond de naam Charlie Horn! En met een paperclip was er een briefje aan bevestigd waarop stond dat Harrie Woltman zijn roepnaam was. Hij bleek geadopteerd.

"Vanaf dat moment wist ik dat mijn vader en moeder niet mijn echte ouders waren. Ze hebben er ook niet omheen gedraaid toen ik met een hele reeks vragen thuiskwam die dag. 'Je bent niet ons eigen kind, maar je bent wel altijd heel erg welkom bij ons geweest', zeiden ze. En daarmee was op dat moment voor mij de kous af. Ik had een fantastische jeugd, met veel vrijheid. De schok kwam niet echt hard aan."

Harrie Woltman

Iets meer impact bleek later het bericht te hebben dat Harrie ook nog een zusje had dat in een ander pleeggezin was opgegroeid nadat de moeder van het tweetal uit de ouderlijke macht was ontzet. "Mijn pleegouders hebben een week nadat ze mij in huis hadden genomen nog geprobeerd mijn zusje erbij te krijgen, maar dat was al ergens anders geplaatst. In die tijd maakte men zich nog niet zo druk over het zoveel mogelijk in één gezin plaatsen van broers en zussen als tegenwoordig. Ze dachten waarschijnlijk 'iedere mond gevuld' is er één. Het barstte van de ouderloze kinderen zo vlak na de oorlog. Mijn pleegtante heeft zich jarenlang sterk gemaakt voor het herstellen van het contact, toen haar dat uiteindelijk lukte, was ik 14. Mijn zusje bleek op de huishoudschool te zitten die vlak achter mijn school stond. We kenden elkaar van gezicht. Dat was een rare gewaarwording, dat een van de meisjes die mijn vrienden en ik zowat dagelijks verveelden, want dat doen jongens op die leeftijd, mijn zus bleek te zijn."

Hoewel Harrie al op zijn zesde wist dat zijn officiële naam Charlie was, had hij die nooit gebruikt. "Ik vond het een stomme naam. Wie heette er nou Charlie?"

De zoon van een Canadese bevrijder, zo bleek veel en veel later. "Meneer Horn, de man die officieel doorging voor mijn biologische vader, maar al jaren van mijn echte moeder was gescheiden, zei daar als eerste iets over. Ik had de man nooit ontmoet, maar had zijn toestemming nodig om te kunnen trouwen. Op een dag ben ik met mijn verloofde naar Horns huis gegaan om de trouwpapieren te laten tekenen. Hij liet me op de drempel staan, zei 'geef maar hier, ik ben wel niet je echte vader, want dat was een Canadese soldaat, maar ik zet mijn handtekening wel'. Dan loop je wel enigszins verbijsterd zo'n tuinpad weer af."

Gek

Charlie, toen nog Harrie, confronteerde meteen zijn biologische moeder met wat hij had gehoord. "Ze ontkende in alle toonaarden. Haar ex-man was gek. Maar een paar jaar later was er een tante die ook een soortgelijke opmerking maakte. Weer ontkende mijn moeder; tante Greet was ook gek."

Pas in 1999 ontdekte Charlie uiteindelijk de waarheid over zijn afkomst. "Mijn zoon was jarig en op het feestje vertelde een van zijn vrienden dat hij vader werd. Ik moest vreselijk huilen, was zo ontroerd. En toen kwam tegen die jongen het hele verhaal eruit, dat ik zelf niet wist wie mijn vader was."

De volgende dag ben ik naar mijn moeder gegaan die ik 26 jaar niet had gezien om haar voor de derde keer te vragen wie mij heeft verwekt. "Ze deed heel blij toen ik binnenkwam en alsof het nooit had verzwegen gaf ze me die dag alle informatie die me zo lang was onthouden. Later bleek dat mijn twee zoons haar hadden opgebeld. Ze wilden bij de oma langskomen die ze nog nooit hadden gezien om naar mijn afkomst te vragen. De vriend bij wie ik had uitgehuild, had het hele verhaal tegen mijn kinderen verteld en die wilden uiteindelijk een einde maken aan mijn verdriet."

Charlie, zo bleek, was verwekt door een Canadees met de naam Charlie Hislop. De relatie tussen hem en zijn moeder had zeven maanden geduurd. "Hij wist dat ik op komst was toen hij naar huis ging, wilde haar meenemen naar Canada, maar ze kregen de papieren niet tijdig rond omdat mijn moeder alleen maar van tafel en bed gescheiden was van meneer Horn."

'Ik denk dat het ware liefde was tussen mijn Nederlanse moeder en Canadese vader'

Tot op de dag van vandaag is het een raadsel waarom vader Charlie niet terug naar Nederland is gekeerd om zijn geliefde en het kind dat hij had verwekt te bezoeken. "Ik denk zelf dat het als volgt is gegaan", zegt zijn zoon. "Mijn vader was getrouwd met een vrouw die dolgraag als verpleegster wilde werken aan het front. Daarvoor moest ze vrijgezel zijn. Waarschijnlijk heeft ze haar man geschreven of hij van haar wilde scheiden en heeft mijn vader toegestemd. Toen hij mijn moeder ontmoette, dacht hij dat hij vrij was, dat hij met haar een nieuw leven op zou kunnen bouwen. Eenmaal terug in Canada bleek de scheiding echter nooit te zijn doorgegaan."

"Ik denk dat Charlie mijn moeders grote liefde was", vervolgt hij. "Ik weet dat ze hem heeft geschreven omdat een van zijn familieleden zich herinnert dat mijn vader in Vancouver met in het Nederlands geschreven brieven rondliep op zoek naar iemand die ze voor hem kon vertalen. Hij heeft nooit teruggeschreven."

Toen Charlie eenmaal de naam van zijn vader had, schakelde hij de Stichting Bevrijdingskinderen in. "Binnen 36 uur hadden die mijn familie in Canada gevonden. We hebben eerst gecorrespondeerd en uiteindelijk ben ik naar Vancouver gegaan. Als de stichting een gezin vindt, vragen ze het zoekende kind eerst foto's op te sturen van zichzelf vanaf de babytijd. Toen mijn familie mijn reeks kiekjes zag, was hun eerste reactie 'er is niet één foto bij waarop hij niet op iemand van ons lijkt. Dit moet onze halfbroer zijn'."

Canadese vlag

Charlie tussen zijn Canadese broers en zussen

"En zo voelde het ook. Hen ontmoeten was als thuiskomen. Mijn vader leeft niet meer, maar met mijn broers en zussen had ik meteen een heel diep en warm contact. Ik lijk ook echt op mijn broer bijvoorbeeld en volgens de anderen ben ik als twee druppels water mijn vader. Ik voel me sinds die ontmoeting Canadees, heb op 4 en 5 mei ook de Canadese vlag buiten hangen. Officieel heet ik Horn omdat ik zo altijd heb geheten, maar in mijn hart ben ik Charlie Hislop."

Charlie heeft meer broers en zussen. Naast het zusje van wie hij vanaf zijn twaalfde weet dat ze bestaat, heeft hij ook nog een aantal halfzussen en -broers van zijn moeder en de man met wie deze later trouwde. "Raar genoeg heb ik met die mensen helemaal niks, nooit gehad ook. Ik heb ze nooit ontmoet en heb daar ook geen behoefte toe. Toen mijn moeder me vertelde dat ik een Canadese vader had, moest ik beloven dat ik dat nooit tegen haar andere kinderen zou zeggen. Ik voel me niet verplicht me aan die belofte te houden. Nu lezen ze het misschien in de krant. Jammer dan!"

"Want veel belangrijker dan hun eventuele teergevoeligheid, vind ik mijn boodschap aan al die vrouwen die ooit een kind kregen van een bevrijder. De tijd begint te dringen. De oorlog was 58 jaar geleden al afgelopen. Vele betrokkenen zijn inmiddels gestorven. Als er nog wat te vertellen is, doe het dan nu. Zeg je kind wie zijn of haar vader was, iedereen heeft er recht op te weten waar zijn wortels liggen. Er is niets om je voor te schamen. Na iedere oorlog worden er 'halfbloedjes' geboren, sommigen zijn het gevolg van een one-night stand, anderen zijn in liefde verwekt. Wat maakt het uit, als er maar van hen wordt gehouden."

Voor informatie:

www.bevrijdingskinderen.nl