Inez Hollander schreef desillusie van zich af

Amerikaanse nachtmerrie
door Marjolein Hurkmans

Ach, die prachtige succesverhalen. Hardwerkende immigranten die zonder een centje pijn van kranten- jongen tot miljonair transformeren; Inez Hollander heeft ze allemaal gehoord. En ze geloofde er ook in. Amerika, het land van de onbegrensde mogelijkheden, van de ultieme vrijheid. Geen roddel en achterklap, koffie met één kaakje en spruitjeslucht maar weidse vergezichten, ruige canyons en grote ranches. Inez droomde van dat goede Amerikaanse leven, maar kwam bedrogen uit.

Illustratie:Dilys de Jong

Toen Inez Hollander trouwde met Jonathan Lake kwam het geen seconde in haar op om in ons 'kleinburgerlijke' polderlandje te blijven. Groots en meeslepend leven wilde ze. En waar kan dat beter dan in Amerika, het vaderland van haar geliefde. Ze kreeg er twee kindjes, bouwde aan een welvarend bestaan. En toen viel de 'dotcom-bom'. Internetbedrijven sleepten in hun val talloze Amerikaanse gezinnen mee. Ook dat van Inez. Haar Amerikaanse droom spatte uiteen. Ze schreef zichzelf uit de ellende, zegt ze zelf. Onlangs kwam bij uitgeverij Archipel haar boek 'Ontwaken uit de Amerikaanse droom' uit. En passant leerde ze ook Nederland en de Nederlanders weer waarderen.

Bovendien was er de Hollandse regen die altijd miezerde, de drukte bij Albert Heijn op zaterdag en het soms cynisch pessimisme van mijn landgenoten. Ik ging mezelf steeds meer Sjaalman voelen in een land van Droogstoppels.

"Ik ben door schade en schande wijs geworden", zegt ze. "O, wat wilde ik graag Amerikaanse zijn. Niets wilde ik nog met Nederland te maken hebben. Ik had te veel dromen en te grote ambities voor dit kleine land waar je je hoofd vooral niet boven het maaiveld uit mag laten steken, want dan slaan ze je kop eraf. Dat genivelleer hier, ziek werd ik ervan. In Amerika, waar mijn geliefde woonde, mag je wel groot groeien, dacht ik.

Onaardig

Toen ik besloot met hem verder te gaan in zijn land, sloeg ik alle deuren achter me dicht. Ik heb zeer onaardige dingen over Nederland gezegd. Maar dat was ook wel omdat ik bang was nooit helemaal in mijn nieuwe vaderland te aarden als ik met één voet in Noord-Holland bleef staan. Zelfs mijn kinderen spreken alleen Engels. Ik heb mijn zoon nog op halfslachtige wijze geprobeerd wat bij te brengen van mijn moedertaal, maar toen hij op zijn derde aangaf daar helemaal geen zin in te hebben, ben ik er opgelucht mee gestopt. Daar heb ik nu wel spijt van. Ik hoorde onlangs dat kinderen die tweetalig zijn opgevoed ook makkelijker een derde of vierde taal leren. Dat heb ik ze toch maar afgenomen. En tja, dromen bleken bedrog."

'Ze had een roze ochtendjas aan en, heel eigenaardig, aan haar ene voet zat nog een slof. Je zou toch denken dat met de sterke stroom in de baai die slof er wel afgerukt zou zijn'. 'Die vrouw is gesprongen', onderbreekt haar man het verhaal. 'Van de Bay Bridge?', vraag ik. 'Ben je gek', zegt Mike, 'De Golden Gate. De Bay Bridge is zo goedkoop, iedereen prefereert de Golden Gate. Het is het monument bij uitstek voor zelfmoorden'.

Dotcom

Inez Hollander:'Ik ben getekend uit de strijd gekomen'.

Inez en haar man Jonathan zijn 'kinderen' van de dotcom-generatie, zoals ze in de Verenigde Staten worden genoemd: mensen die snel rijk zijn geworden dankzij de hausse aan internetbedrijfjes, maar ook even snel weer tot armoede vervielen toen het ene na het andere internetbedrijf werd opgeheven. "Stom natuurlijk", zegt de Amerikaniste en schrijfster. "Maar toen we kinderen kregen, heb ik mijn baan opgegeven. Jonathan werkte zoveel uren per week dat het me beter leek als ik mijn tijd aan de kinderen en het huishouden zou besteden. Daar werd ik echter niet echt gelukkig van. Het voelde toch als opofferen. Dat mag je niet zeggen, hè. Maar ik kan me daar soms behoorlijk over opwinden. Dan denk ik: daar zitten we dan met onze vrouwenstrijd. Zijn we zo ver gekomen en dan zitten we nog steeds thuis taarten te bakken en kindertekeningen te bewonderen."

"Afijn, toen Jonathan zijn baan verloor net als zovele anderen, hadden we dus niets meer. Nou ja, een gigantische hypotheek voor het krot dat we ooit hadden gekocht toen we nog dachten dat het een romantische cottage was en gedurende zes maanden een uitkering van 1500 dollar. Al ons spaargeld was opgegaan aan een monsterachtige verbouwing. In eerste instantie dachten we nog dat hij binnen de kortste keren een nieuwe baan zou vinden, maar dat gebeurde niet. We raakten echt aan de grond."

Ik verkoop mijn spullen op E-Bay, geef me op voor marktonderzoeken die goed betalen, overweeg een krantenwijk en een onzekere toekomst als werkster. Ik bak mijn eigen brood, de kinderen lopen in tweedehandsjes en ik neem me voor een groententuintje te beginnen...

Uiteindelijk gaat Inez zelfs zo ver dat ze zich opgeeft als proefkonijn voor Botox-injecties in het stadium dat er door de artsen nog wordt gewaarschuwd voor onbekende bijwerkingen die tot de dood zouden kunnen leiden.

Gelukkiger

De romantische cottage van Inez.

Al met al wordt de schaduwzijde van de Amerikaanse droom steeds zichtbaarder. "Ik hoorde zelfs het verhaal over een gezin dat moest kiezen tussen het betalen van de hypotheek en de ziektekostenverzekering. Zonder huis ben je niets in Amerika. De mensen kozen voor de hypotheek zodat ze de vrouw bij wie borstkanker was geconstateerd niet konden laten behandelen. Dood of dakloos."

Uiteindelijk keert het tij, na een korte vakantie in Nederland, vindt Jonathan weer een baan. "We hebben het nu weer goed", zegt Inez. "Maar ik zal nooit vergeten wat ik in die twee jaar van afzien heb geleerd. Dat Amerika een land is voor de rijken en dat arm zijn daar meteen héél arm is bijvoorbeeld. Vroeger wilde ik nooit de negatieve kanten van mijn adoptievaderland zien, nu ben ik daar veel eerlijker in. In de Verenigde Staten spreekt men schande van een blote borst op tv, maar neemt men zijn kinderen mee naar een gruwelijke geweldsfilm. Hier kun je overal softdrugs kopen en ken ik nauwelijks volwassenen die nog joints roken, daar is een joint illegaal en rookt iedereen zich suf."

"Het is al met al zo slecht nog niet in Nederland. Inmiddels ben ik trots op de afkomst die ik voorheen het liefst verloochende. Trots op de vrijheden, op de Hollandse eerlijkheid maar ook op het sociale vangnet voor de kansarmen. Tegelijkertijd voel ik me emotioneel nog steeds vooral verbonden met Amerika, het land waar ik voor heb gekozen en inmiddels alweer zo lang woon.

Ik vind het nog steeds prima om een grote droom te koesteren. Ik mag van mezelf tegenwoordig gewoon alle twee zijn: de ambitieuze vrolijke Amerikaanse en de nuchtere politiek bewuste Nederlandse. Ik hoef niet te kiezen, omarm gewoon beide kanten van mijn leven."

"Ik ben getekend uit de strijd gekomen maar heb tegelijkertijd geleerd dat geluk niet zit in geld verdienen en carrière maken. En bovenal heb ik mezelf in die moeilijke periode teruggevonden. Ik schrijf, ik geef college's literatuur, ik ben niet meer alleen de vrouw van Jonathan en de moeder van William en Caroline. Eigenlijk ben ik nu gelukkiger dan ik vroeger was."

Wilt u reageren op dit artikel, klik dan hier