PODGORICA - President Milo Djukanovic heeft gisteren een beperkte overwinning geboekt bij de parlementsverkiezingen in Montenegro. Zijn coalitie die definitief wil breken met Servië haalde weliswaar een absolute meerderheid, maar lijkt volgens de eerste voorlopige uitslagen tien zetels tekort te komen om uit de Joegoslavische federatie met Servië te stappen.

Die tweederde meerderheid in het parlement is nodig om voor juni een referendum over onafhankelijkheid van Montenegro te kunnen houden.

De coalitie 'Samen voor Servië', geleid door de oude aan Slobodan Milosevic gelieerde Socialistische Volkspartij, kwam veel sterker uit de stembus dan de peilingen hadden gesuggereerd. Dat leidde tot een voorlopige score van 40.3% voor de partijen die bij Servië willen blijven tegen 42.2% voor de coalitie 'Overwinning voor Montenegro', de afscheidingsbeweging geleid door Djukanovic.

De definitieve uitslag van de verkiezingen wordt pas morgen verwacht. De opkomst gisteren bedroeg zo'n 80%.

De president kan samen met de Liberale Alliantie-partij, eveneens een pro-onafhankelijkheidsbeweging, wel gaan regeren. Samen hebben deze partijen 41 zetels in 77 zetels tellende parlement. Dat is echter onvoldoende om Montenegro te laten afscheiden van Servië.

Dat zal in westerse hoofdsteden, maar ook in Belgrado, goed worden ontvangen. Daar werd steeds gevreesd dat onafhankelijkheid van Montenegro tot nieuwe oorlogen op de Balkan kan leiden. Hoewel de verkiezingen rustig verliepen, is het land diep verdeeld over onafhankelijkheid. Met name in het noorden van het land is de bevolking voor een hechte band met Servië.

Anna Lindh, de minister van Buitenlandse Zaken van Zweden, de huidige voorzitter van de Europese Unie, verwoordde de vrees voor onafhankelijkheid afgelopen weekeinde. "De Balkan staat voor een nieuwe crisis", zei zij. Alleen een hechte samenwerking met de EU en een uitdrukkelijke bereidheid de Joegoslavische federatie te hervormen kan "de onrustige hoek van Europa" nog redden, meldde de Zweedse bewindsvrouw.

In Montenegro ging het gisteren niet om de angst voor verdere verbrokkeling van voormalig Joegoslavië, zoals in Kosovo of Macedonië. Voor de Montenegrijnen is de keuze vooral een emotionele.

Djukanovic op zijn beurt heeft steeds gevonden dat de angst voor nieuwe conflicten overdreven is. "Dit is een democratische keuze, hier komen geen wapens aan te pas", aldus de president, die nu deze woorden ook serieus zou moeten nemen gezien de trend bij de parlementsverkiezingen van gisteren.

De Joegoslavische premier Zoran Zizic kon gisteravond tevreden zijn omdat hij steeds de hoop heeft uitgesproken dat Djukanovic de vereiste tweederde aan zetels niet zal winnen. "Dat is ook het beste voor iedereen, want dan zullen we wel moeten praten, of Djukanovic nu wil of niet", aldus Zizic.

ma 23 april 2001