Het nieuwe
belastingstelsel

De Telegraaf-iDe KrantNieuwsLinkSportLinkDFTDigiNieuws
terug naar begin 

De Fiscale Revolutie 2001 - Het Boek
Voor slechts 19,50 verkrijgbaar in de boekhandel: alles over het nieuwe belastingstelsel. Alle belangrijke punten uit het nieuwe belastingstelsel op eenvoudige wijze toegelicht. Een 'must' voor iedere belastingbetaler. Geschreven door Rob Sebes, redacteur-verslaggever van Dagblad De Telegraaf. ISBN 90-5501-806-6.

Netto loon uitrekenen met E-Prepay
Bent u verantwoordelijk voor de uitbetaling van de salarissen en willen uw medewerkers weten of ze in 2001 meer of minder gaan verdienen? E-Prepay van ADP geeft antwoord op deze vraag. De berekening is volledig aangepast aan de nieuwe belastingregels en is een handig hulpmiddel bij het informeren van uw medewerkers over de gevolgen hiervan.


Bestaande spaarhypotheek, koppelen of niet?

door Herman M. Kappelle

In de Wet IB 2001 heeft de kapitaalverzekering in beginsel geen speciale fiscale faciliteiten meer. Alleen indien sprake is van een zogenoemde kapitaalverzekering eigen woning is er nog een vrijstelling voor de in de uitkering begrepen rente. Van een kapitaalverzekering eigen woning in de zin van de Wet IB 2001is sprake indien op de polis is aangetekend dat de uitkering uitsluitend kan worden gebruikt om een hypotheek voor een eigen woning af te lossen. De rente in een uitkering uit een kapitaalverzekering eigen woning is vrijgesteld indien en voor zover de uitkering niet meer bedraagt dan ruim 276.500 per belastingplichtige en overigens aan een aantal voorwaarden is voldaan, waarvan de belangrijkste is dat ten minste 20 jaar jaarlijks premie moet zijn betaald, waarbij de hoogste premie niet meer heeft bedragen dan tien maal de laagste.

Bestaande spaarhypotheek is geen kapitaalverzekering eigen woning
Ook onder de huidige wetgeving wordt een kapitaalverzekering regelmatig gebruikt om te zijner tijd de hypotheek af te lossen. De verzekering wordt dan doorgaans verpand aan de geldverstrekker. In het nieuwe systeem is verpanding alleen niet voldoende om een kapitaalverzekering een kapitaalverzekering eigen woning te laten zijn. Er gelden extra voorwaarden, zoals de genoemde clausule waaruit blijkt dat de uitkering moet worden gebruikt om de hypotheek op het eigen huis af te lossen. Verzekeringnemers die hun op 31 december 2000 bestaande kapitaalverzekering willen omzetten in een kapitaalverzekering eigen woning kunnen daartoe een verzoek indienen bij hun aangifte inkomstenbelasting over het jaar 2001, die moet worden gedaan in het voorjaar van 2002. Indien zij hierom verzoeken, wordt de kapitaalverzekering geacht vanaf 1 januari 2001 een kapitaalverzekering eigen woning te zijn. Dat betekent onder meer dat de verzekering niet in het overgangsregime voor bestaande kapitaalverzekeringen terecht komt, maar vanaf 1 januari 2001 meteen en volledig onder het nieuwe regime valt. De polis valt vanaf 1 januari 2001 volledig in Box I.

Omzetten voordelig?
De vraag of het voordelig is om een bestaande kapitaalverzekering om te zetten naar een kapitaalverzekering eigen woning is sterk afhankelijk van de omstandigheden van de individuele belastingplichtige. Het voordeel van het omzetten, waardoor de polis volledig in Box I gaat vallen, is dat gedurende de looptijd tot aan de einddatum geen vermogensrendementsheffing in Box III behoeft te worden betaald. De polis kan binnen de daarvoor geldende bandbreedte worden verlengd en verhoogd zonder dat dit fiscale nadelige consequenties heeft. Een bestaande polis in Box III die wordt verhoogd of verlengd, verliest in beginsel het overgangsregime. De vrijstelling in Box I wordt jaarlijks aangepast aan de inflatie, de vrijstelling voor bestaande polissenin Box III niet. Indien sprake is van een kapitaalverzekering van voor Brede herwaardering I (afgesloten voor 1 januari 1992) wordt de vrijstelling verhoogd met de waarde in het economische verkeer van de polis per 31 december 2000.

Nadelen van het omzetten zijn er ook. Een van de voorwaarden van een kapitaalverzekering eigen woning is dat de uitkering moet worden gebruikt om de hypotheek af te lossen, wil de vrijstelling van toepassing zijn. De vrijstelling is enerzijds beperkt tot maximaal 276.500 per belastingplichtige, maar anderzijds tot het bedrag waarmee de schuld wordt afgelost. Is de uitkering door winstbijschrijving bijvoorbeeld meer dan de hypotheek, dan is de rente in dit meerdere toch belast, ook al valt de uitkering op zich binnen de maximale vrijstelling. Een kapitaalverzekering die is afgesloten voor 1 januari 2000 en die niet wordt omgezet in een kapitaalverzekering eigen woning, valt in de overgangsregeling van zowel Box I als Box III. In Box I wordt een dergelijke polis voor wat de uitkering betreft belast volgens de regels van de Wet IB 1964. Dat betekent onder andere dan de rente in een uitkering tot maximaal 272.000 per belastingplichtige niet is belast, ongeacht hoeveel de hypotheek bedraagt die er mee kan worden afgelost. Voor het overgangsregime in Box III is van belang dat de polis is afgesloten voor 14 september 1999. In dat geval is de polis vrijgesteld van de vermogensrendementsheffing voor zover de waarde niet meer dan 272.000 per belastingplichtige bedraagt. Een kapitaalverzekering eigen woning valt in het geheel niet in Box III en valt dus nooit onder de vermogensrendementsheffing ongeacht hoeveel hij waard is. Bij een kapitaalverzekering eigen woning kan alleen sprake zijn van heffing in Box I indien en voor zover de uitkering meer bedraagt dan de vrijstelling.

Een ander nadeel van een kapitaalverzekering eigen woning is, dat ook de rente in een uitkering ten gevolge van overlijden slechts is vrijgesteld voorzover de uitkering niet meer bedraagt dan 276.500 per persoon. Op grond van de regels van de huidige wetgeving zijn dergelijke uitkeringen veelal geheel belastingvrij. Een kapitaalverzekering eigen woning wordt geacht na 30 jaar looptijd tot uitkering te komen. Om van de vrijstelling te kunnen genieten, is het dus noodzakelijk om op dat moment de hypotheek af te lossen met de uitkering. Een bestaande polis die niet wordt omgezet, mag net zo lang doorlopen als de verzekeringnemer wil.

Afwegen
Iedere belastingplichtige die een bestaande leven- of spaarhypotheek heeft die onder het overgangsregime valt, zal zich in de loop van 2001 moeten gaan afvragen of hij deze wil omzetten in een kapitaalverzekering eigen woning of niet. Aspecten die bij deze afweging een rol spelen zijn onder andere:

  • wat is de hoogte van mijn lening en wat is de waarde van mijn polis; alleen bij relatief hoge leningen en forse waardes in de polis is het voordelig om de polis om te zetten in een kapitaalverzekering eigen woning;
  • heb ik een spaarhypotheek, zodat de uitkering per definitie gelijk is aan mijn hypotheek, of heb ik een levenhypotheek met winstdeling waardoor de verzekerde uitkering meer kan gaan bedragen dan mijn hypotheek; indien dit laatste het geval is, is dit een reden om niet te koppelen indien de hypotheek minder bedraagt dan 272.000 (of bij paren 544.000 per paar).
  • wil ik op einddatum de keuze hebben of ik de uitkering gebruik om de hypotheek af te lossen; zo ja niet koppelen
  • heb ik een langere looptijd dan 30 jaar en wil ik dat ook zo houden, zo ja niet koppelen.

Afhankelijk van de persoonlijke omstandigheden, zoals bijvoorbeeld hoe is mijn gezondheidstoestand, kunnen nog andere elementen een rol spelen. Duidelijk is in ieder geval wel dat klakkeloos koppelen onverstandig is. Goed advies is onontbeerlijk. Het overgangsregime zal er in de meeste gevallen toe leiden dat niet koppelen in iedere geval niet onvoordeliger is dan wel koppelen, terwijl er meer flexibiliteit is dan bij een gekoppelde polis. Alleen bij relatief hoge hypotheken en waardevolle polissen kan het voordelig zijn om de bestaande kapitaalverzekering om te zetten in een kapitaalverzekering eigen woning. De definitieve beslissing hierover moet uiterlijk zijn genomen op het moment dat de aangifte over het jaar 2001 wordt ingediend.

Dr. H.M. Kappelle is directeur AEGON Adfis, Adviesgroep juridische en fiscale zaken.


2000 Dagblad De Telegraaf. Alle rechten voorbehouden
e-mail: redactie@telegraaf.nl


De vernieuwde BelastingCalculator van De Telegraaf
Alle belastingbetalers die willen weten of zij in het nieuwe fiscale stelsel 2001 netto meer of minder overhouden van hun salaris, pensioen of sociale uitkering, kunnen aan de slag met de bijgewerkte BelastingCalculator. Deze is gemaakt in samenwerking met de vakcentrale voor Middelbaar en Hoger Personeel MHP in Houten.

Vooruitbetaalde hypotheekrente
Een van de prettige kanten van de nieuwe belastingwetgeving is dat de tarieven omlaag gaan. Het toptarief in Box I wordt 52%, nu is het 60%...

Bestaande spaarhypotheek, koppelen of niet?
In de Wet IB 2001 heeft de kapitaalverzekering in beginsel geen speciale fiscale faciliteiten meer. Alleen indien sprake is van een zogenoemde kapitaalverzekering eigen woning is er nog een vrijstelling voor de in de uitkering begrepen rente...

Alle polissen aanpassen voor 1 januari 2001?
Op 1 januari a.s. gaat de Wet Inkomstenbelasting 2001 in. Deze wet voorziet onder meer in een aantal ingrijpende wijzigingen in de fiscale behandeling van levensverzekeringen, zoals lijfrenten en kapitaalverzekeringen...